ที่ กค (กวจ) 0505.%/59 2สู่ . ว คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อ
s จัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
กรมบัญชีกลาง
ถนนพระรามที่ 2 กุทม. 10500
5 มีนาคม 2525
เรือง ข้อหารือเกี่ยวกับการพิจารณางดค่าปรับของงานจ้างก่อสร้าง
ตามหนังสือที่อ้างถึง | แจ้งว่า ได้ว่าจ้าง'
ดำเนินการก่อสร้าง
ตามสัญญาจ้างเลขที่ ลงวันที่
โดยตามเงื่อนไขในสัญญา ข้อ 3 วรรคสอง กำหนดให้ผู้รับจ้างต้องทำงานให้แล้วเสร็จภายในกำหนด 510 วัน
นับถัดจากวันที่ผู้รับจ้างได้รับหนังสือแจ้งจากผู้ว่าจ้างให้เริ่มทำงาน โดย ได้มีหนังสือ ที่
ลงวันที่ 1 มกราคม 25020 แจ้งให้ผู้รับจ้างสามารถเข้าดำเนินการได้ตั้งแต่วันที่ผู้รับจ้างได้รับหนังสือส่งมอบพื้นที่
และผู้รับจ้างได้รับหนังสือดังกล่าวเมื่อวันที่ 15 มกราคม 25020 จึงครบกำหนดแล้วเสร็จในวันที่ 11 มิถุนายน 250
ต่อมา ได้อนุมัติขยายเวลาปฏิบัติงานตามสัญญา จำนวน 30 วัน นับถัดจากวันที่ครบกำหนดสัญญาเดิม
เป็นครบกำหนดสัญญาในวันที่ « กันยายน 25203 และ ได้จัดทำข้อตกลงแก้ไขเพิ่มเติมสัญญาจ้าง ครั้งที่ 1
โดยเพิ่มงานปรับปรุงที่ดินและขยายระยะเวลาก่อสร้างตามสัญญาเนื่องจากการเพิ่มงานดังกล่าว จำนวน 35 วัน
นับถัดจากวันครบกำหนดสัญญาเดิม ทำให้ครบกำหนดสัญญาในวันที่ oo ตุลาคม 2520ซ โดย
ได้มีหนังสือ ที่ ลงวันที่ 15 มีนาคม 2525 แจ้งการงดค่าปรับจำนวน 52 วัน
ภายหลังผู้รับจ้างได้มีหนังสือขอขยายเวลางานก่อสร้างจำนวน 255 วัน (ตั้งแต่วันที่ 10 ธันวาคม 250
ถึงวันที่ 10 สิงหาคม 2505) เนื่องจากท่อร้อยสายเคเบิลใต้ดินระบบ 22 เควี ได้รับความชำรุดเสียหาย
โดยเริ่มนับจากวันที่ พบเจอเหต การณ์ท่อร้อยสายเคเบิลใต้ดินระบบ 22 เควี ชำรุดเสียหายในวันที่
10 ธันวาคม 252 จนถึงวันที่งานซ่อมและคืนสภาพถนน คสล. แล้วเสร็จในวันที่ 15 มิถุนายน 2505
และรวมระยะเวลารอการใช้งานถนน คสล. ตามข้อกำหนดจำนวน 25 วัน และสามารถดำเนินงานที่เกี่ยวข้อง
จนแล้วเสร็จตามแผนงานอีกจำนวน 23 วัน ซึ่ง พิจารณาแล้วเห็นว่า ผู้รับจ้างได้รับผลกระทบตั้งแต่วันที่
11 เมษายน 2525 ถึงวันที่ 12 กรกฎาคม 2505 เป็นจำนวน 53 วัน และผู้รับจ้างต้องใช้เวลาในการก่อสร้าง
งานส่วนที่เหลือเป็นจำนวน 23 วัน (นับถัดจากวันพบเจอเหตุการณ์ท่อร้อยสายเคเบิลใต้ดินระบบ 22 เควี
เสียหายถึงวันที่แล้วเสร็จตามแผนงาน) อย่างไรก็ตาม เนื่องจากผู้รับจ้างยังสามารถดำเนินงานก่อสร้างอื่น ๆ
ในช่วงระยะเวลาดังกล่าวได้ และผู้รับจ้างยังไม่ได้ดำเนินการให้แล้วเสร็จตามกำหนดสัญญา จึงไม่ได้พิจารณา
ระยะเวลาที่ผู้รับจ้างรอดำเนินการหลังได้รับผลกระทบไม่สามารถดำเนินการก่อสร้างได้จนถึงวันที่สามารถดำเนินการ
97
ร
ตามแผนงานได้ จึงขอหารือดังนี
-ไ2 -
1. งานจ้างก่อสร้าง ยังดำเนินการไม่แล้วเสร็จ สามารถจะพิจารณา
จำนวนวันที่จะงดค่าปรับให้ผู้รับจ้างได้หรือไม่ หรือจะต้องรอให้งานก่อสร้างทั้งหมดตามสัญญาแล้วเสร็จก่อน
จึงจะพิจารณางดค่าปรับให้ผู้รับจ้างได้
2. กรณีที่ผู้รับจ้างได้รับผลกระทบไม่สามารถดำเนินงานก่อสร้างตามแผนงานหลักได้
การพิจารณาจำนวนวันที่จะงดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือขยายเวลาทำการตามสัญญาหรือข้อตกลง
ให้ผู้รับจ้างตามระยะเวลาที่ผู้รับจ้างได้รับผลกระทบจริงจะต้องนำจำนวนวันที่ผู้รับจ้างดำเนินงานอื่น
ที่ไม่ได้รับผลกระทบล่าข้ามาหักลบออกจากจำนวนวันที่ผู้รับจ้างได้รับผลกระทบจริงหรือไม่ โดยงานก่อสร้าง
อาคารควบคุมดำเนินการแล้วเสร็จเมื่อวันที่ 11 เมษายน 2525 ซึ่งล่าช้าเกินสัญญาจำนวน 130 วัน
(วันที่ 15 ตุลาคม 252 - วันที่ 11 เมษายน 25205) และไม่มีเหตุให้งดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา
หรือขยายเวลาทำการตามสัญญาหรือข้อตกลงตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ
พ.ศ. 2560 มาตรา 102 แต่งานก่อสร้างท่อร้อยสายไฟฟ้ามีเหตุให้พิจารณางดค่าปรับตามข้อเท็จจริงดังกล่าว
จำนวน 112 วัน (53 + 23) ดังนั้น สัญญานี้จะได้รับการพิจารณางดค่าปรับจำนวนกี่วัน
ความละเอียดแจ้งแล้ว นั้น
คณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ (คณะกรรมการวินิจฉัย)
พิจารณาแล้ว มีความเห็นดังนี้
1. ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจั่างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2500 มาตรา 102 วรรคหนึ่ง
บัญญัติว่า “การงดหรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทำการตามสัญญาหรือข้อตกลง ให้อยู่ในดุลพินิจ
ของผู้มีอำนาจที่จะพิจารณาได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง เฉพาะในกรณีดังต่อไปนี้ (1) เหตุเกิดจากความผิด
หรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐ (2) เหตุสุดวิสัย (3) เหตุเกิดจากพฤติการณ์อันหนึ่งอันใดที่คู่สัญญา
ไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย (@ เหตุอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง” ประกอบกับระเบียบกระทรวงการคลัง
ว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ข้อ 152 กำหนดว่า “การงดหรือลดค่าปรับ
ให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทำการตามสัญญาหรือข้อตกลงตามมาตรา 102 ในกรณีที่มีเหตุเกิดจากความผิด
หรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐหรือเหตุสุดวิสัย หรือเกิดจากพฤติการณ์อันหนึ่งอันใดที่คู่สัญญา
ไม่ต้องรับผิดตามกฎหมายหรือเหตุอื่นตามที่กำหนดในกฎกระทรวง ทำให้คู่สัญญาไม่สามารถส่งมอบสิ่งของ
หรืองานตามเงื่อนไขและกำหนดเวลาแห่งสัญญาได้ ให้หน่วยงานของรัฐระบุไว้ในสัญญาหรือข้อตกลงกำหนด
ให้คู่สัญญาต้องแจ้งเหตุดังกล่าวให้หน่วยงานของรัฐทราบภายใน 15 วัน นับถัดจากวันที่ ที่เหตุนั้นได้สิ้นสุดลง
หรือตามที่กำหนดในกฎกระทรวง หากมิได้แจ้งภายในเวลาที่กำหนด คู่สัญญาจะยกมากล่าวอ้างเพื่อของดหรือลดค่าปรับ
หรือขอขยายเวลาในภายหลังมิได้ เว้นแต่กรณีเหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานของรัฐ
ซึ่งมีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานของรัฐทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น” จากหลักเกณฑ์ดังกล่าว การพิจารณางด
หรือลดค่าปรับให้แก่คู่สัญญา หรือการขยายเวลาทำการตามสัญญาหรือข้อตกลง จะพิจารณาได้จาก 3 เหตุ ได้แก่
(1) เหตุเกิดจากความผิดหรือความบกพร่องจากหน่วยงานของรัฐ ซึ่งหมายถึงความผิดหรือความบกพร่อง
ของหน่วยงานของรัฐนั้น (2) เหตุสุดวิสัย หมายความถึง เหตุสุดวิสัย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 5 ซึ่งบัญญัติหลักการของเหตุสุดวิสัยไว้ว่า “เหตุสุดวิสัย” หมายความว่า เหตุใด ๆ อันจะเกิดขึ้นก็ดี
จะให้ผลพิบัติก็ดี เป็นเหตุที่ไม่อาจป้องกันได้แม้ทั้งบุคคลผู้ต้องประสบหรือใกล้จะต้องประสบเหตุนั้น จะได้จัดการ
ระมัดระวังตามสมควรอันพึงคาดหมายได้จากบุคคลในฐานะและภาวะเช่นนั้น และ (1) เหตุเกิดจากพฤติการณ์
อันหนึ่งอันใดที่คู่สัญญาไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย โดยเป็นไปตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 205
-m -
ซึ่งบัญญัติว่า «ตราบใดการชำระหนี้นั้นยังมิได้กระทำลงเพราะพฤติการณ์อันใดอันหนึ่งซึ่งลูกหนี้ไม่ต้องรับผิดชอบ
ตราบนั้นลูกหนี้ยังหาได้ชื่อว่าผิดนัดไม่ ” ทั้งนี้ เหตุดังกล่าวต้องมีส่วนสัมพันธ์และมีผลกระทบโดยตรงกับงานตามสัญญา
และเป็นเหตุให้ผู้รับจ้างหรือผู้ขายไม่สามารถส่งมอบสินค้าได้ทันตามกำหนดระยะเวลาในสัญญา
2. กรณีข้อหารือ 1 จากหลักการข้างต้น การพิจารณาตามนัยพระราชบัญญัติฯ มาตรา 102
ประกอบระเบียบฯ ข้อ 152 นั้น สามารถแบ่งได้เป็น 2 กรณี กล่าวคือ การขยายเวลาทำการตามสัญญา
หรือข้อตกลง จะเป็นการพิจารณาอนุมัติให้ก่อนที่จะครบกำหนดตามสัญญาและค่าปรับยังไม่เกิดขึ้น
ส่วนอีกกรณีหนึ่ง คือ การงดหรือลดค่าปรับ จะเป็นการพิจารณาอนุมัติให้ในเวลาที่ล่วงเลยกำหนดระยะเวลา
ตามสัญญาหรือข้อตกลงไปแล้ว และเป็นกรณีที่มีค่าปรับเกิดขึ้นแล้ว ซึ่งการพิจารณาขยายเวลาทำการ
ตามสัญญาหรือข้อตกลง หรือการงดหรือลดค่าปรับ สามารถดำเนินการได้ โดยมิต้องรอให้งานทั้งหมด
[
ตามสัญญาแล้วเสร็จก่อน
3. กรณีข้อหารือ 2 เมื่อปรากฏข้อเท็จจริงตามที่ ชี้แจง
และส่งเอกสารหลักฐานว่า เได้ว่าจ้าง ดำเนินการก่อสร้าง
| เป็นเงินจำนวน
ตามสัญญาเลขที่ ลงวันที่ สิ้นสุดสัญญาวันที่ 11 มิถุนายน 2520
ต่อมา ได้แก้ไขสัญญาเมื่อวันที่ 11 ตุลาคม 25220 โดยเพิ่มงานปรับปรุงที่ดิน และขยายระยะเวลา
ก่อสร้างตามสัญญา ทำให้สิ้นสุดสัญญาวันที่ o0 ตุลาคม 252 ภายหลังบริษัทฯ ได้มีหนังสือขอขยาย
ระยะเวลาตามสัญญา เนื่องจากท่อร้อยสายเคเบิลใต้ดินระบบ .22 เควี ได้รับความชำรุดเสียหายจากคู่สัญญา
งานก่อสร้างโครงการอื่นของ จำนวน 255 วัน ดังนั้น หากปัญหาอุปสรรคดังกล่าวส่งผลกระทบ
ต่อการปฏิบัติงานตามสัญญาของผู้รับจ้าง ย่อมสามารถพิจารณางดหรือลดค่าปรับให้แก่ผู้รับจ้างได้
ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง ตามพระราชบัญญัติฯ มาตรา 102 วรรคหนึ่ง (3) สำหรับจำนวนวัน
9/
=
ที่จะงดหรือลดค่าปรับ ย่อมอยู่ในดุลพินิจของ ที่จะพิจารณาตามข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้น
=& a ข่
จึงเรียนมาเพื่อโปรดทราบ
ขอแสดงความนับถือ
/ โกฒนตดูน/
(นางแพตริเซีย มงคลวนิช)
อธิบดีกรมบัญชีกลาง ปฏิบัติราชการแทน
ปลัดกระทรวงการคลัง
ประธานกรรมการวินิจฉัย
กองการพัสดุภาครัฐ
ฝ่ายเลขานุการ
โทร. 0 2123 3000 ต่อ 5555
ไปรษณีย์อิเล็กทรอนิกส์ saraban@ced.go.th