ควรรู้ระเบียบ · ตอนที่ 1ผู้ช่วยระเบียบพัสดุ · km.mypsdnas.com

จ้างก่อสร้างทั้งสาย: ตั้งเรื่องจนพ้นประกัน ใช้ระเบียบข้อไหนตอนไหน

9 ช่วงของงานจ้างก่อสร้างภาครัฐ พร้อมเลขข้อระเบียบ/มาตราที่ต้องอ้างในเอกสาร จุดที่หน่วยงานพลาดบ่อย และ "ถ้าเจอปัญหานี้ทำอย่างไร" ระหว่างทาง — อ่านพร้อมตัวบทและเงื่อนไขของงานแต่ละกรณี

ตัวบทหลัก
ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ฉบับรวมแก้ไขถึงฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569 · พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560
ตรวจเมื่อ
10 กันยายน 2569 · ปรับเงื่อนไขอุทธรณ์และค่าปรับตามเอกสารที่อ้างในหัวข้อนั้น
ใช้กับ
งานจ้างก่อสร้างวงเงินเกิน 500,000 บาท ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e-bidding)
≥ 3วันทำการ เผยแพร่ร่างประกาศรับฟังความเห็น (ข้อ 46)
7วันทำการ ระยะยื่นอุทธรณ์นับแต่ประกาศผล (ม.117)
10%เมื่อค่าปรับจะเกิน ต้องพิจารณาบอกเลิกและเงื่อนไขผ่อนปรน (ข้อ 183)

ผังความคิด: 9 ช่วง 33 จุดที่ต้องรู้

คลิกหัวข้อหรือกล่องย่อย = เลื่อนไปอ่าน · คลิกเลขข้อ/มาตรา = เปิดตัวบทตรงข้อนั้นจากคลัง KM · กล่องเส้นประแดง = พลาดบ่อย

ซ้ายคือช่วงก่อนลงนามสัญญา ขวาคือช่วงบริหารสัญญาจนพ้นประกัน · เลขข้อ = ระเบียบ กค. 2560 (ฉบับรวมถึง ฉ.3/2569) · ม. = พ.ร.บ. 2560
1

ตั้งเรื่อง: แบบรูปรายการ ราคากลาง รายงานขอจ้าง

ก่อนประกาศ · เจ้าหน้าที่พัสดุ + คณะกรรมการ/ผู้จัดทำแบบ

  • หัวหน้าหน่วยงานแต่งตั้งผู้รับผิดชอบจัดทำแบบรูปรายการละเอียด/ขอบเขตของงาน และราคากลางตามหลักเกณฑ์คณะกรรมการราคากลางฯ
  • เจ้าหน้าที่ทำ รายงานขอจ้าง ให้ครบ 8 รายการ (เหตุผลความจำเป็น ขอบเขตงาน ราคากลาง วงเงิน กำหนดเวลา วิธีจ้างและเหตุผล หลักเกณฑ์พิจารณา ข้อเสนออื่น) เสนอหัวหน้าหน่วยงานเห็นชอบ
พลาดบ่อย

ลอกสเปกจากแคตตาล็อกจนใกล้เคียงยี่ห้อเดียว — พ.ร.บ. ม.9 ห้าม และเจ้าหน้าที่ที่กำหนดเงื่อนไขเพื่อกีดกันการแข่งขันมีโทษอาญาตาม พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาฯ 2542 ม.11 — ทุกข้อสเปกต้องเขียนเหตุผลได้

2

รับฟังความคิดเห็นร่างประกาศและร่างเอกสารประกวดราคา

ก่อนประกาศ · หัวหน้าเจ้าหน้าที่

  • วงเงินเกิน 5,000,000 บาท ต้องนำร่างประกาศ/ร่างเอกสารเผยแพร่รับฟังความเห็น · เกิน 500,000 แต่ไม่เกิน 5,000,000 บาท อยู่ในดุลพินิจหัวหน้าหน่วยงาน
  • เผยแพร่ในระบบ e-GP และเว็บหน่วยงาน ติดต่อกันไม่น้อยกว่า 3 วันทำการ · ถ้ามีผู้ให้ความเห็นและหน่วยงานปรับปรุงร่าง ต้องเผยแพร่ใหม่
ผู้ค้าทักว่าสเปกกีดกัน
หัวหน้าเจ้าหน้าที่ร่วมกับผู้จัดทำแบบพิจารณา ถ้าปรับปรุงร่าง ให้เผยแพร่ใหม่อีกรอบตาม ข้อ 47 — เก็บบันทึกเหตุผลที่รับ/ไม่รับความเห็นไว้ในแฟ้ม
3

ประกาศประกวดราคา e-bidding และวันเสนอราคา

ประกาศ · ระบบ e-GP

  • ระยะเวลาเผยแพร่ประกาศ (นับเป็นวันทำการ) ตามวงเงิน: เกิน 0.5–5 ล้าน ≥ 5 · เกิน 5–10 ล้าน ≥ 10 · เกิน 10–50 ล้าน ≥ 12 · เกิน 50 ล้าน ≥ 20 วันทำการ
  • วันเสนอราคา: ผู้ประกอบการเสนอราคาได้ครั้งเดียว และ ห้ามร่น เลื่อน หรือเปลี่ยนวันเสนอราคา เว้นแต่กรณีที่กรมบัญชีกลางกำหนด
พลาดบ่อย

นับวันเผยแพร่เป็นวันปฏิทิน หรือนับวันประกาศเป็นวันแรก — ระเบียบให้นับ "วันทำการ" และวันเสนอราคาต้องอยู่หลังครบระยะเผยแพร่ ระบบ e-GP ไม่เตือนให้

4

พิจารณาผล ประกาศผู้ชนะ และรออุทธรณ์

หลังเสนอราคา · คณะกรรมการพิจารณาผล

  • คณะกรรมการพิมพ์ใบเสนอราคาทุกราย ลงชื่อกำกับทุกแผ่น ตรวจคุณสมบัติ/ข้อเสนอ แล้วรายงานหัวหน้าหน่วยงาน · มีผู้ยื่นรายเดียวหรือผ่านรายเดียว ให้ดำเนินการต่อได้เมื่อเห็นว่าเป็นประโยชน์ (ข้อ 56)
  • ประกาศผลผู้ชนะพร้อมเหตุผลในระบบ e-GP และปิดประกาศที่หน่วยงาน (ม.66) · ผู้ยื่นข้อเสนอยื่นอุทธรณ์ได้ภายใน 7 วันทำการ นับแต่วันประกาศผล (ม.117) หน่วยงานวินิจฉัยภายใน 7 วันทำการ (ม.118) ถ้าส่งคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ ใช้เวลาไม่เกิน 30 วัน ขยายได้ (ม.119)
แยกกรณีให้ถูก

กรณีทั่วไปให้รอพ้นระยะอุทธรณ์และไม่มีผู้อุทธรณ์ หรือได้รับแจ้งจากคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ให้ดำเนินการต่อได้ ตาม ม.66 วรรคสองและข้อ 161; ต้องแยก ผู้ยื่นเพียงรายเดียวและผ่านการพิจารณา ซึ่งได้รับเลือกเป็นคู่สัญญาแล้ว ออกจาก ยื่นหลายรายแต่ผ่านเพียงรายเดียว กรณีแรกใช้ข้อยกเว้นตาม ว 453 ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2560 ไม่ต้องรอพ้นระยะอุทธรณ์ ส่วนกรณีหลังยังมีผู้ยื่นรายอื่นที่อาจใช้สิทธิอุทธรณ์ จึงไม่ใช้ข้อยกเว้นรายเดียวโดยอัตโนมัติ · เปิด ว 453

ผู้ชนะไม่มาทำสัญญาในกำหนด
ถือเป็นผู้ทิ้งงานตาม ม.109 (1) ริบหลักประกันการเสนอราคา (ถ้ามี) เสนอปลัดกระทรวงการคลังสั่งเป็นผู้ทิ้งงาน แล้วเรียกผู้ยื่นข้อเสนอรายถัดไปมาทำสัญญาได้
5

ทำสัญญา หลักประกัน ค่าปรับ และสิ่งที่ต้องส่ง/เผยแพร่

ลงนาม · หัวหน้าหน่วยงานของรัฐ

  • ใช้แบบสัญญาจ้างก่อสร้างของคณะกรรมการนโยบายฯ (ม.93) · อำนาจลงนามและแก้ไขสัญญาเป็นของหัวหน้าหน่วยงาน (ข้อ 161)
  • หลักประกันสัญญา ร้อยละ 5 ของวงเงิน (สำคัญพิเศษกำหนดได้ถึงร้อยละ 10) เป็นเงินสด/หนังสือค้ำประกันธนาคาร/พันธบัตร (ข้อ 167–168)
  • งานจ้างที่ต้องการผลสำเร็จทั้งหมดพร้อมกัน กำหนดค่าปรับ 0.01–0.10% ต่อวัน ของราคางานจ้าง แต่ไม่ต่ำกว่าวันละ 100 บาท; งานก่อสร้างสาธารณูปโภคที่มีผลกระทบต่อการจราจร มีอัตรา 0.25% ต่อวัน ตามข้อ 162 และหลักเกณฑ์คณะกรรมการนโยบาย ต้องเลือกตามลักษณะงานและเงื่อนไขสัญญา ไม่ใช้อัตราเดียวกับงานก่อสร้างทุกกรณี · เงินประกันผลงานหักตามอัตราที่กำหนดในสัญญา (ข้อ 173)
  • สัญญาตั้งแต่ 1 ล้านบาท ส่งสำเนาให้ สตง. และกรมสรรพากรภายใน 30 วัน (ข้อ 164) · เผยแพร่สาระสำคัญของสัญญาในระบบ e-GP และเว็บหน่วยงาน (ม.98)
ต้องแต่งตั้งผู้ควบคุมงานหรือไม่
งานก่อสร้างที่จ่ายเงินเป็นงวดตามความก้าวหน้า ต้องแต่งตั้งผู้ควบคุมงานที่มีความรู้ด้านช่างจากบุคลากรของรัฐ (ข้อ 177) ตั้งพร้อมคณะกรรมการตรวจรับ อย่ารอจนงานเริ่ม
6

ระหว่างก่อสร้าง: ควบคุมงาน ตรวจงาน แก้ไขสัญญา

ระหว่างทำงาน · ผู้ควบคุมงาน + คณะกรรมการตรวจรับ

  • ผู้ควบคุมงาน ตรวจและควบคุม ณ สถานที่ก่อสร้าง ทุกวัน สั่งแก้ไข/ตัดทอน/หยุดงานเฉพาะส่วนได้ และรายงานคณะกรรมการตรวจรับทันที (ข้อ 178)
  • คณะกรรมการตรวจรับ ตรวจคุณวุฒิผู้ควบคุมงานของผู้รับจ้าง ตรวจรายงานผู้ควบคุมงานเทียบแบบ ทุกสัปดาห์ และออกตรวจงาน ณ สถานที่พร้อมบันทึกไว้เป็นหลักฐาน (ข้อ 176)
  • แก้ไขสัญญา (เปลี่ยนแปลงงาน เพิ่ม–ลด) ทำได้ภายในวัตถุประสงค์เดิม ต้องเปรียบเทียบคุณภาพและราคา (ข้อ 165, ม.97)
แบบผิด ต้องเปลี่ยนแปลงงานหน้างาน
ผู้ควบคุมงานสั่งได้เฉพาะให้เป็นไปตามแบบ — เปลี่ยนแบบ/ปริมาณต้องเข้ากระบวนการแก้ไขสัญญา ข้อ 165 ก่อนทำ ห้ามทำก่อนแล้วขอแก้สัญญาย้อนหลัง
ผู้รับจ้างขอเงินชดเชยค่า K
ต้องเป็นสัญญาแบบปรับราคาได้ และผู้รับจ้างยื่นคำขอภายใน 90 วันนับแต่วันส่งมอบงานงวดสุดท้าย (คู่มือค่า K ตามมติ ครม.) วงเงินสัญญาเกิน 50 ล้านต้องส่งสำนักงบประมาณตรวจ
7

ส่งมอบล่าช้า: สงวนสิทธิ์การปรับ งด-ลดค่าปรับ บอกเลิกสัญญา

ครบกำหนดสัญญา · หัวหน้าเจ้าหน้าที่ + หัวหน้าหน่วยงาน

  • ครบกำหนดแล้วยังไม่แล้วเสร็จ: แจ้งคู่สัญญาว่าจะปรับ และเมื่อรับมอบงานล่าช้า ให้ สงวนสิทธิ์การปรับ ไว้ทุกครั้ง (ข้อ 181)
  • การงดหรือลดค่าปรับหรือขยายเวลา ต้องพิจารณาเหตุและจำนวนวันที่เกิดขึ้นจริงตาม ม.102/ข้อ 182 ได้แก่ ความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงาน เหตุสุดวิสัย พฤติการณ์ที่คู่สัญญาไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย หรือเหตุอื่นตามกฎกระทรวง โดยทั่วไปให้แจ้งภายใน 15 วันนับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุด หรือตามที่กฎกระทรวงกำหนด; ยกเว้นกรณีความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานที่มีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น ไม่ควรปฏิเสธเพียงเพราะไม่ได้แจ้งภายในกำหนด ทั้งนี้ยังต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและผู้มีอำนาจอนุมัติ
  • เมื่อค่าปรับจะเกินร้อยละ 10 ของวงเงินค่าพัสดุหรือค่าจ้าง ให้พิจารณาบอกเลิกตามข้อ 183; หากคู่สัญญายินยอมเสียค่าปรับโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ ทั้งสิ้น หัวหน้าหน่วยงานอาจพิจารณาผ่อนปรนการบอกเลิกได้เท่าที่จำเป็น การยืนยันว่าจะทำต่ออย่างเดียวไม่ครบเงื่อนไข และการยินยอมเสียค่าปรับไม่ได้ทำให้ได้สิทธิทำต่อโดยอัตโนมัติ
พลาดบ่อย

รับมอบงานล่าช้าโดยไม่สงวนสิทธิ์การปรับ แล้วมาคิดค่าปรับตอนเบิกจ่าย — สตง. ถือว่าหน่วยงานสละสิทธิ์ ต้องทำหนังสือสงวนสิทธิ์ก่อนหรือพร้อมการตรวจรับเสมอ

ฝนตกหนัก ผู้รับจ้างขอขยายเวลา
ดูว่าแจ้งภายใน 15 วันหลังเหตุสิ้นสุดหรือไม่ (ข้อ 182) มีหลักฐานเหตุสุดวิสัยหรือไม่ ถ้าเข้าเงื่อนไข หัวหน้าหน่วยงานพิจารณาขยายเวลาหรืองด-ลดค่าปรับได้ตาม ม.102 โดยยังสงวนสิทธิ์การปรับส่วนที่เหลือ
ค่าปรับสะสมใกล้ 10% แต่ผู้รับจ้างยังทำอยู่
เมื่อค่าปรับจะเกินร้อยละ 10 ของวงเงินค่าพัสดุหรือค่าจ้าง ให้พิจารณาบอกเลิกตามข้อ 183; หากคู่สัญญายินยอมเสียค่าปรับโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ ทั้งสิ้น หัวหน้าหน่วยงานอาจพิจารณาผ่อนปรนการบอกเลิกได้เท่าที่จำเป็น การยืนยันว่าจะทำต่ออย่างเดียวไม่ครบเงื่อนไข และการยินยอมเสียค่าปรับไม่ได้ทำให้ได้สิทธิทำต่อโดยอัตโนมัติ
8

ตรวจรับงวดงาน จ่ายเงิน และคืนหลักประกัน

แต่ละงวด และเมื่อพ้นข้อผูกพัน

  • คณะกรรมการตรวจรับตรวจผลงานตามงวดที่สัญญากำหนดพร้อมรายงานผู้ควบคุมงาน แล้วรายงานหัวหน้าหน่วยงานเพื่อจ่ายเงิน (ข้อ 176) · หักเงินประกันผลงานตามอัตราในสัญญา ผู้รับจ้างนำหนังสือค้ำประกันมาแลกคืนได้เมื่อหักครบตามที่สัญญาระบุ (ข้อ 173)
  • หลักประกันสัญญาคืนให้คู่สัญญา โดยเร็ว อย่างช้าไม่เกิน 15 วัน นับถัดจากวันที่พ้นข้อผูกพันตามสัญญา — งานก่อสร้างที่มีประกันความชำรุดบกพร่อง ต้องพ้นระยะประกันก่อน (ข้อ 170)
9

ระยะประกันความชำรุดบกพร่อง และการประเมินผู้รับจ้าง

หลังส่งมอบจนพ้นประกัน · ผู้ครอบครองพัสดุ + หัวหน้าเจ้าหน้าที่

  • ผู้ครอบครองพัสดุมีหน้าที่ดูแลและตรวจความชำรุดบกพร่องตลอดระยะประกัน (ข้อ 184) · พบชำรุด รายงานหัวหน้าหน่วยงานเพื่อแจ้งผู้รับจ้าง ซ่อมทันที และแจ้งผู้ค้ำประกันด้วย (ข้อ 185) · ก่อนครบกำหนดประกัน ตรวจสภาพก่อน แล้วจึงคืนหลักประกัน (ข้อ 186)
  • ใหม่ ฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569: หน่วยงานต้องประเมินผลผู้ประกอบการงานก่อสร้างในระบบ e-GP — ค่าปรับเกินร้อยละ 10 ของค่าจ้าง = คะแนนความเสียหาย 30, ถูกบอกเลิกสัญญา = 60, ไม่เข้าแก้ไขความชำรุดในระยะประกันจนหน่วยงานต้องจ้างรายอื่น = 60 · คะแนนสะสม 10–29 ระงับยื่นข้อเสนอ 30 วัน … 240 ขึ้นไป 720 วัน (ข้อ 190/3–190/7 และบัญชีแนบท้าย) ผู้รับจ้างอุทธรณ์คะแนนได้ภายใน 7 วันทำการ (ข้อ 190/6)
งานเสร็จ 8 เดือนแล้ว หลังคารั่ว
ยังอยู่ในระยะประกัน: รายงานหัวหน้าหน่วยงาน ทำหนังสือแจ้งผู้รับจ้างซ่อมทันทีพร้อมกำหนดเวลา และแจ้งธนาคารผู้ค้ำประกัน (ข้อ 185) ถ้าไม่มาซ่อม ให้ประเมินคะแนนความเสียหายตาม ข้อ 190/3 (4) และซ่อมเองโดยหักจากหลักประกันสัญญา

ว ที่ต้องรู้ในงานก่อสร้าง

หนังสือเวียนกรมบัญชีกลาง/กวจ 20 ฉบับ คัดจากคลัง จัดตามช่วงงาน แต่ละฉบับอ่านตัวเต็มก่อนสรุป คลิกเลข ว เพื่อเปิดตัวเต็มจากคลัง ป้ายสถานะบอกว่ายังใช้อยู่หรือถูกแทนแล้ว

ก่อนประกาศ

ว 420กค (กวจ) 0405.2/ว 420 · 5 มิ.ย. 2569ใช้อยู่

ซ้อมความเข้าใจนิยามความหมาย “งานก่อสร้าง” ตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560

ใช้เมื่อ ต้องตัดสินว่างานที่จะจ้างเป็น "งานก่อสร้าง" หรือไม่ โดยเฉพาะโครงการที่มีทั้งงานก่อสร้างและวัสดุ/ครุภัณฑ์รวมกัน หรือเป็นงานซ่อมแซม ปรับปรุง ต่อเติม รื้อถอน

ยกเลิก ว 259 และวางนิยามใหม่: โครงการที่มีทั้งงานก่อสร้างและวัสดุ/ครุภัณฑ์ ถ้ามีลักษณะเป็นสิ่งก่อสร้างคงทนถาวรและต้องจัดทำแบบรูปรายการตามระเบียบฯ ข้อ 21 วรรคสาม ให้ถือเป็นงานก่อสร้าง "โดยมิต้องพิจารณาสัดส่วนมูลค่า" ระหว่างค่าก่อสร้างกับค่าวัสดุ/ครุภัณฑ์

ส่วนงานซ่อมแซม/ปรับปรุง/ต่อเติม/รื้อถอน (นิยามไว้ในข้อ 2.1-2.4) ถ้ากระทบโครงสร้างหลักหรือความปลอดภัย หรือต้องมีการควบคุมงานตลอดเวลา ต้องจ้างเป็นงานก่อสร้าง; ถ้าไม่กระทบ จ้างในลักษณะอื่นได้

“ทั้งนี้ โดยมิต้องพิจารณาสัดส่วนระหว่างมูลค่าของงานก่อสร้างกับมูลค่าของวัสดุหรือครุภัณฑ์ประกอบสิ่งก่อสร้างแต่อย่างใด”

สายนิยาม "งานก่อสร้าง": ว 112 (5 มี.ค. 2561) ถูกยกเลิกโดย ว 259 (4 มิ.ย. 2561) และ ว 259 ถูกยกเลิกโดย ว 420 -> ฉบับที่ใช้อยู่คือ ว 420 (หมายเหตุ: validity.json ยังไม่ได้ flag ว 112 ว่าถูกแทน)

ว 644กค (กวจ) 0405.2/ว 644 · 24 ก.ย. 2568ใช้อยู่

แนวทางการป้องกันการแสวงหาประโยชน์ที่มิควรได้จากสัญญาจ้างงานก่อสร้าง กรณีเงื่อนไขในสัญญากำหนดให้ผู้รับจ้างต้องจัดหารถยนต์พร้อมค่าใช้จ่ายที่เกี่ยวข้องสำหรับผู้ควบคุมงาน

ใช้เมื่อ สัญญา/TOR งานก่อสร้างกำหนดให้ผู้รับจ้างจัดหารถยนต์พร้อมค่าใช้จ่ายให้ผู้ควบคุมงานใช้

ตามข้อเสนอแนะ ป.ป.ช. ให้หน่วยงานกำหนดรายละเอียดคุณลักษณะเฉพาะของรถยนต์ที่ผู้รับจ้างต้องจัดหาไว้ในร่างขอบเขตของงาน และต้องนำราคารถยนต์ไปคำนวณเป็น "ค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อกำหนด" ในการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างด้วย

ระหว่างก่อสร้างต้องจัดทำทะเบียนคุมการใช้รถยนต์ประจำวัน (สิ่งที่ส่งมาด้วย 1) และรายงานหัวหน้าหน่วยงานทุกเดือน (สิ่งที่ส่งมาด้วย 2) หากพบการใช้ผิดปกติให้ดำเนินการตามควรแก่กรณี

“ต้องนําราคาของรถยนต์ไปคํานวณเป็นค่าใช้จ่ายพิเศษตามข้อกําหนดและค่าใช้จ่ายอื่นที่จําเป็นต้องมีในการคํานวณราคากลางงานก่อสร้างด้วย”
ว 118กค (กวจ) 0405.2/ว 118 · วันที่ในสแกนอ่านไม่ชัดใช้อยู่

แนวทางปฏิบัติในการกำหนดรายละเอียดงานดินถม งานดินตัก และฐานรากในการจ้างก่อสร้าง

ใช้เมื่อ ออกแบบ/กำหนดปริมาณงานดินถม ดินตัก และฐานราก (เสาเข็ม) ในแบบรูปรายการก่อนจัดจ้าง หรือต้องเปลี่ยนฐานรากระหว่างก่อสร้าง

ให้สำรวจและกำหนดปริมาณงานดินถม/ดินตักในแบบรูปรายการให้ใกล้เคียงข้อเท็จจริง และพยายามสำรวจสภาพดินเพื่อกำหนดฐานราก (ความยาว/ขนาดเสาเข็ม) ให้แน่นอนก่อนเริ่มจัดจ้าง

ถ้ากำหนดแน่นอนไม่ได้ ให้กำหนดเป็น "ทางเลือก" ไว้ตั้งแต่ต้น (เช่น ตอกเข็มหรือฐานแผ่ ขนาดเข็ม) พร้อมราคาค่าจ้างแต่ละทางเลือกให้ชัดเจนและระบุเป็นส่วนหนึ่งของสัญญา; กรณีอื่นที่ต้องเปลี่ยนฐานรากจนราคาเพิ่ม/ลด ต้องแก้ไขสัญญาตามระเบียบฯ ข้อ 165 วรรคหนึ่ง โดยตกลงเนื้องาน ราคา และระยะเวลาพร้อมกัน

“ให้มีการกําหนดราคาค่าจ้างในส่วนต่างๆ ให้ชัดเจนไว้ตั้งแต่ต้น และระบุไว้เป็นส่วนหนึ่งของสัญญาจ้างด้วย”
ว 357กค 0405.4/ว 357 · วันที่ในสแกนอ่านไม่ชัดใช้อยู่

คำอธิบายประเภทงานก่อสร้างและวิธีการคำนวณเทียบสัดส่วนจากขนาดโครงการใกล้เคียงกันตามกฎกระทรวงกำหนดอัตราค่าจ้างผู้ให้บริการงานจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง พ.ศ. 2562

ใช้เมื่อ คำนวณอัตราค่าจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างตามกฎกระทรวงฯ พ.ศ. 2562 และต้องจัดประเภทงาน/เทียบสัดส่วนเมื่อวงเงินไม่ตรงช่องตาราง

อธิบายประเภทงานก่อสร้าง 12 กลุ่มตามบัญชีท้ายกฎกระทรวง (สถาปัตยกรรม 3 ระดับความซับซ้อน, ขนส่งระบบราง, ถนน, สะพาน/ทางมาตรฐานสูง, เขื่อน, ชลประทาน, ท่าเรือ/ริมน้ำ, สาธารณูปโภคใต้ดิน, ประปา, บำบัดน้ำเสีย, ระบายน้ำ/ป้องกันน้ำท่วม, สนามบิน)

วิธีเทียบสัดส่วนใช้การเทียบบัญญัติไตรยางศ์เชิงเส้นระหว่างสองช่องในตาราง (ตัวอย่าง: ค่าก่อสร้าง 500 ล้าน = 3.50%, 1,000 ล้าน = 3.00% -> 800 ล้าน = 3.20%) ใช้ทศนิยม 2 ตำแหน่ง ปัดขึ้นเมื่อตำแหน่งที่สาม >= 5; ถ้าโครงการมีหลายประเภทงาน ให้ใช้อัตราของประเภทที่มีวงเงินค่าก่อสร้างมากที่สุด

“กรณีที่มีประเภทงานก่อสร้างหลายประเภทงานจ้างก่อสร้างในโครงการเดียวกัน ให้พิจารณาอัตราที่กําหนดในกฎกระทรวงตามประเภทงานก่อสร้างที่มีวงเงินงบประมาณค่าก่อสร้างมากที่สุด”
ว 471กค (กวพ) 0421.3/ว 471 · 27 ธ.ค. 2556ไม่แน่ใจ

ซ้อมความเข้าใจตามมติคณะรัฐมนตรีเกี่ยวกับการจ้างเอกชนเป็นผู้ออกแบบและควบคุมงานก่อสร้าง

ใช้เมื่อ ส่วนราชการไม่มีหน่วยออกแบบ/ควบคุมงานเอง และจะจ้างเอกชนออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างอาคาร

กวพ. ซ้อมให้ถือปฏิบัติตามมติ ครม. 16 มีนาคม 2536 (นร 0205/ว 55 ลว. 22 มี.ค. 2536) โดยเคร่งครัด: ก่อนจ้างเอกชนออกแบบอาคาร ต้องขอความร่วมมือกรมโยธาธิการและผังเมือง กรมศิลปากร และส่วนราชการที่มีหน่วยออกแบบอีกอย่างน้อย 1 แห่ง ภายใน 30 วันนับแต่ พ.ร.บ.งบประมาณมีผล; ถ้าได้รับแจ้งว่าทำให้ไม่ได้ หรือไม่ตอบใน 15 วัน ให้ทวงถามทันที และพ้น 15 วันนับจากทวงถามยังไม่ตอบ จึงจ้างเอกชนได้

การควบคุมงาน: ถ้าหน่วยที่ออกแบบให้ไม่สามารถส่งเจ้าหน้าที่มาควบคุมงาน หรือไม่ตอบใน 15 วัน หรือเป็นกรณีที่จ้างเอกชนออกแบบ ให้จ้างเอกชนควบคุมงานได้ตามระเบียบการบริหารงบประมาณ

“ให้ส่วนราชการปฏิบัติตามข้อ ๑ และข้อ ๒ และจะต้องถือปฏิบัติตามมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ ๑๖ มีนาคม ๒๕๓๖ ... โดยเคร่งครัด”

หนังสือออกภายใต้ระเบียบสำนักนายกฯ 2535 และมติ ครม. 2536; ปัจจุบันการจ้างออกแบบ/ควบคุมงานมีบทบัญญัติใน พ.ร.บ. 2560 หมวด 8 และกฎกระทรวงอัตราค่าจ้าง 2562 แล้ว ยังไม่พบหนังสือยกเลิกในคลัง (validity.json ไม่ flag) ควรตรวจสอบสถานะมติ ครม. ก่อนอ้าง

ราคากลาง

ว 132กค 0405.3/ว 132 · 14 มี.ค. 2561ใช้อยู่

แนวทางการเปิดเผยราคากลางสำหรับการจัดซื้อจัดจ้างของหน่วยงานของรัฐ

ใช้เมื่อ ต้องตัดสินว่าโครงการต้องประกาศราคากลางและรายละเอียดการคำนวณราคากลาง (ตามแบบ ป.ป.ช.) หรือไม่

เดิมมติ ครม. กำหนดเปิดเผยราคากลางเมื่อวงเงินเกิน 100,000 บาท; กรมบัญชีกลางอาศัย ม.63 พ.ร.บ. 2560 กำหนดใหม่ให้การจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินเกิน 500,000 บาทขึ้นไป ต้องประกาศราคากลางและรายละเอียดการคำนวณราคากลางในเว็บไซต์หน่วยงานและ www.gprocurement.go.th

ข้อมูลและรายละเอียดที่ต้องประกาศให้เป็นไปตามแนวทางที่คณะกรรมการ ป.ป.ช. กำหนด

“สําหรับการจัดซื้อจัดจ้างที่มีวงเงินเกิน ๕๐๐,๐๐๐ บาท ขึ้นไป ให้หน่วยงานของรัฐประกาศราคากลางและรายละเอียดการคํานวณราคากลาง”
ว 476กค (กรท) 0433.2/ว 476 · วันที่ในสแกนอ่านไม่ชัดใช้อยู่

ซ้อมความเข้าใจการคำนวณราคากลางงานก่อสร้างและการผ่อนผันกรณีที่ไม่สามารถปฏิบัติตามรายละเอียดของหลักเกณฑ์และวิธีการกำหนดราคากลาง ในส่วนของตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาของหลักเกณฑ์การคำนวณราคากลางงานก่อสร้างทาง สะพาน และท่อเหลี่ยม

ใช้เมื่อ คำนวณราคากลางงานทาง สะพาน ท่อเหลี่ยม ในช่วงรอยต่อที่ตารางค่าดำเนินการและค่าเสื่อมราคาถูกเปลี่ยนใหม่ (ประกาศ 15 พ.ค. 2568 -> ว 435)

ราคากลางงานทาง/สะพาน/ท่อเหลี่ยม ที่คำนวณด้วยตารางค่าดำเนินการฯ ตามประกาศ 15 พ.ค. 2568 (มีผล 4 มิ.ย. 2568) และหัวหน้าหน่วยงานเห็นชอบแล้วก่อน ว 435 มีผล: ถ้ายังไม่เผยแพร่ร่างประกาศ/ประกาศ/หนังสือเชิญชวน ให้มอบคณะกรรมการกำหนดราคากลางทบทวนใหม่; ถ้าเลยขั้นตอนนั้นแล้วและหัวหน้าหน่วยงานเห็นว่าราคากลางยังใช้เปรียบเทียบได้จริง ให้ดำเนินการต่อได้

และผ่อนผันว่า ในช่วงเดียวกัน ถ้าคำนวณโดยใช้ตารางค่าดำเนินการฯ ตามประกาศฉบับเดิม (ลงวันที่ ตุลาคม 2560) ให้ถือว่าปฏิบัติถูกต้องตามประกาศ 15 พ.ค. 2568 แล้ว

“ให้หัวหน้าหน่วยงานของรัฐมอบหมายให้คณะกรรมการกําหนดราคากลางที่คํานวณราคากลางงานก่อสร้างนั้นพิจารณาทบทวนราคากลางใหม่”

เป็นหนังสือผ่อนผันเฉพาะช่วงเปลี่ยนตาราง; หลังจากนั้นให้ใช้ตารางใหม่ตาม ว 435

ประกาศ-พิจารณาผล

ว 130กค (กวจ) 0405.2/ว 130 · 19 ก.พ. 2569ใช้อยู่

แนวทางปฏิบัติในการกำหนดหลักเกณฑ์และสิทธิในการพิจารณาสำหรับการจ้างก่อสร้าง

ใช้เมื่อ จัดทำเอกสาร e-bidding จ้างก่อสร้าง (และคัดเลือก/เฉพาะเจาะจงโดยอนุโลม) และเมื่อพิจารณาผลแล้วพบผู้เสนอราคาต่ำสุดที่เคยทำงานเสียหายร้ายแรง

ให้แก้เอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้าง ข้อ 2 "หลักเกณฑ์และสิทธิในการพิจารณา" เพิ่มเงื่อนไข: หน่วยงานมีสิทธิให้ผู้ยื่นข้อเสนอชี้แจงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับสภาพ ฐานะ และมีสิทธิไม่รับข้อเสนอ ไม่รับราคา หรือไม่ทำสัญญา หากข้อเท็จจริงไม่เหมาะสม

และกรณีผู้เสนอราคาต่ำสุดเคยก่อความเสียหายร้ายแรงจากงานก่อสร้างจนเป็นภยันตรายต่อชีวิต/ทรัพย์สินประชาชนภายใน 2 ปี นับแต่วันเกิดเหตุถึงวันยื่นข้อเสนอ ให้ชี้แจงและแสดงหลักฐาน หากฟังไม่ขึ้นมีสิทธิไม่รับข้อเสนอ/ไม่รับราคา; ใช้กับวิธีคัดเลือกและเฉพาะเจาะจงด้วย มีผลกับโครงการที่เผยแพร่ร่างประกาศตั้งแต่ 2 มีนาคม 2569

“ภายในระยะเวลา ๒ ปี นับตั้งแต่วันที่เกิดเหตุจนถึงวันยื่นข้อเสนอ”
ว 582กค (กวจ) 0405.2/ว 582 · 8 ธ.ค. 2563ใช้อยู่

การแก้ไขแบบประกาศและเอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้างด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (e - bidding) สำหรับกรณีการขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการงานก่อสร้าง

ใช้เมื่อ ทำประกาศ/เอกสาร e-bidding (และสอบราคา คัดเลือก เฉพาะเจาะจงโดยอนุโลม) สำหรับสาขางานก่อสร้างที่ต้องขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการกับกรมบัญชีกลาง

ยกเลิก ว 466 (25 ก.ย. 2563) และแก้แบบประกาศ ข้อ 10 / แบบเอกสาร ข้อ 2.10 เป็น "เป็นผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนงานก่อสร้างสาขา ... ไม่น้อยกว่าขั้น ... ประเภท ... ไว้กับกรมบัญชีกลาง (กรณีคณะกรรมการราคากลางประกาศให้สาขานั้นต้องขึ้นทะเบียน)" และข้อ 3.2 ส่วนที่ 2 (4) เป็นสำเนาหลักฐานการขึ้นทะเบียน

โครงการที่เผยแพร่ร่างประกาศ/ประกาศใน e-GP หรือมีหนังสือเชิญชวนไปแล้วก่อนวันที่กรมบัญชีกลางประกาศรายชื่อผู้ประกอบการ (8 ธ.ค. 2563) ได้รับยกเว้นไม่ต้องกำหนดคุณสมบัติเรื่องขึ้นทะเบียน

“เป็นผู้ประกอบการที่ขึ้นทะเบียนงานก่อสร้างสาขา ... ไม่น้อยกว่าขั้น ... ประเภท ... ไว้กับกรมบัญชีกลาง”

ข้อความนี้ถูกนำไปรวมในแบบเอกสารประกวดราคาชุดใหม่ตาม ว 271 (2568) แล้ว (ว 271 เชิงอรรถอ้าง ว 582 ข้อ 2.10 และ 3.2 ส่วนที่ 2)

ว 336กค (กวจ) 0405.2/ว 336 · 4 ก.ย. 2560ใช้อยู่

ซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับการใช้บัญชีผู้ประกอบการงานก่อสร้างของหน่วยงานของรัฐที่ได้จัดทำไว้แล้ว ก่อนวันที่พระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ.2560 ใช้บังคับ

ใช้เมื่อ หน่วยงาน (เช่น กรมทางหลวง กรมชลประทาน) มีบัญชีผู้ประกอบการงานก่อสร้างของตนเองอยู่ก่อน พ.ร.บ. 2560 และยังไม่มีทะเบียนกลางของกรมบัญชีกลาง

ตามบทเฉพาะกาล ม.129 วรรคสอง หน่วยงานที่จัดทำบัญชีผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีคุณสมบัติเบื้องต้นไว้ก่อน พ.ร.บ. ใช้บังคับ ให้ใช้บัญชีนั้นต่อไปโดยถือเป็นการขึ้นทะเบียนตาม ม.51 วรรคหนึ่ง

รวมทั้งดำเนินการขึ้นทะเบียน ต่อทะเบียน และเลื่อนชั้นผู้ประกอบการในสาขาที่ทำไว้เดิมต่อไปได้ จนกว่ากรมบัญชีกลางจะประกาศรายชื่อผู้ขึ้นทะเบียนตาม ม.53 วรรคหนึ่ง

“ให้หน่วยงานของรัฐนั้นใช้บัญชีผู้ประกอบการงานก่อสร้างที่มีคุณสมบัติเบื้องต้นที่หน่วยงานของรัฐได้จัดทําไว้แล้วต่อไป”

เป็นหนังสือช่วงเปลี่ยนผ่าน; สาขาที่กรมบัญชีกลางประกาศรายชื่อผู้ขึ้นทะเบียนแล้ว (ตั้งแต่ 8 ธ.ค. 2563 ตาม ว 582) ผลของหนังสือนี้ย่อมสิ้นไปสำหรับสาขานั้น

ว 271กค (กวจ) 0405.3/ว 271 · 25 เม.ย. 2568ใช้อยู่

การกำหนดแบบประกาศและเอกสารเชิญชวนในการจัดซื้อจัดจ้างพัสดุด้วยวิธีตลาดอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Market : e - market) ด้วยวิธีประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Bidding : e - bidding) และวิธีสอบราคา (หมายเหตุ : เมื่อวันที่ 19 พ.ค. 2568 มีการปรับข้อความในบัญชีเอกสารส่วนที่ 2 , วันที่ 5 มิ.ย. 2568 มีการปรับข้อความในเอกสารประกวดราคา ของวิธี e-bidding งานจ้างก่อสร้าง งานจ้าง และงานซื้อ และวันที่ 17 มิ.ย. 2568 มีการปรับข้อความในใบเสนอราคา ของวิธี e-bidding งานจ้างก่อสร้าง งานจ้าง และงานซื้อ)

ใช้เมื่อ จัดทำประกาศและเอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้าง e-bidding หรือสอบราคาจ้างก่อสร้าง (ต้องใช้แบบชุดนี้กับโครงการที่เผยแพร่ตั้งแต่ 1 พ.ค. 2568)

ยกเลิก ว 410 (24 ต.ค. 2560) และกำหนดแบบประกาศ/เอกสารเชิญชวนชุดใหม่ 7 แบบ รวม "เอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้าง e-bidding" และ "เอกสารสอบราคาจ้างก่อสร้าง" มีผลกับโครงการที่เผยแพร่ร่างประกาศหรือประกาศใน e-GP ตั้งแต่ 1 พฤษภาคม 2568 (ไฟล์ในคลังมีการปรับข้อความเพิ่ม 19 พ.ค., 5 มิ.ย. และ 17 มิ.ย. 2568)

จุดเฉพาะงานก่อสร้าง: ข้อ 2.10 ขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ (ตาม ว 582), ข้อ 2.11 ผลงานก่อสร้างประเภทเดียวกันในสัญญาเดียว, ข้อ 2.12 กิจการร่วมค้า, วงเงินตั้งแต่ 1,000,000 บาท ผู้ยื่นต้องเป็นนิติบุคคล, หลักประกันการเสนอราคาเมื่อวงเงินเกิน 5,000,000 บาท, แผนการทำงานยกเว้นสัญญาไม่เกิน 90 วันหรือวงเงินไม่เกิน 500,000 บาท, ค่าปรับรายวันร้อยละ...ของราคางานจ้าง, ข้อ 14 ค่า K, ข้อ 15 มาตรฐานฝีมือช่าง

“หลักประกันการเสนอราคา (ใช้สำหรับกรณีที่มีวงเงินงบประมาณการจัดจ้างก่อสร้าง เกินกว่า 5,000,000 บาท)”

สัญญา

ว 110กค (กวจ) 0405.2/ว 110 · 5 มี.ค. 2561ใช้อยู่

ซ้อมแนวทางปฏิบัติในการกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่าK)ไว้ในสัญญาจ้างก่อสร้าง

ใช้เมื่อ จะทำสัญญาจ้างก่อสร้างที่ต้องมีสัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) แต่แบบสัญญามาตรฐานของ กนบ. ไม่มีข้อความเรื่องค่า K

แบบสัญญาจ้างก่อสร้างที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดตาม ม.93 ไม่ได้กำหนดเงื่อนไขค่า K ไว้ จึงให้หน่วยงานกำหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) ตามมติ ครม. 22 สิงหาคม 2532 (นร 0203/ว 109 ลว. 24 ส.ค. 2532) ไว้ในประกาศ เอกสารเชิญชวน หนังสือเชิญชวน

และระบุเพิ่มเติมไว้ในสัญญาจ้างก่อสร้างในแบบสัญญาที่ กนบ. กำหนด

“ให้กําหนดเงื่อนไขและหลักเกณฑ์สัญญาแบบปรับราคาได้ (ค่า K) ไว้ในประกาศ เอกสารเชิญชวน และหนังสือเชิญชวนรวมถึงระบุไว้ในสัญญาจ้างก่อสร้างเพิ่มเติม”

ระหว่างก่อสร้าง

ว 546กค (กวจ) 0405.2/ว 546 · 24 ก.ค. 2569ใช้อยู่

ซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติในการจ้างช่วงสำหรับงานก่อสร้าง

ใช้เมื่อ ผู้รับจ้างขอเอางานบางส่วนไปให้รายอื่นทำ และต้องตัดสินว่าเป็น "จ้างช่วง" ที่ต้องขออนุญาตหรือไม่

ยกเลิก ว 653 (20 ก.ย. 2568) แล้วซ้อมใหม่ให้สอดคล้องกับระเบียบฯ (ฉบับที่ 3) เรื่องประเมินผู้ประกอบการ: "จ้างช่วง" = เอา "งานหลัก" บางส่วนไปให้ผู้รับจ้างช่วงทำ ต้องได้รับอนุญาตจากหน่วยงานของรัฐ; เอา "งานรอง" ไปให้คนอื่นทำ ไม่ใช่จ้างช่วง ไม่ต้องขออนุญาต โดยมีบัญชีรายการงานหลัก/งานรองแนบท้ายแยกตาม 10 สาขางานก่อสร้าง (ทาง สะพาน ทางและสะพานชั้นพิเศษ ชลประทาน เขื่อนป้องกันตลิ่ง สิ่งปลูกสร้างในทะเล ขุดลอกฯ 2 สาขา อาคาร และงานสายไฟฟ้าใต้ดิน)

หน่วยงานต้องไม่อนุญาตให้จ้างช่วงกับผู้ประกอบการที่ถูกระงับการยื่นข้อเสนอ/ทำสัญญาชั่วคราวเพราะไม่ผ่านเกณฑ์ประเมินผลการปฏิบัติงานที่ประกาศในระบบของกรมบัญชีกลาง

“การจ้างช่วง หมายถึง การที่ผู้รับจ้างนำงานหลักบางส่วน ไปให้ผู้รับจ้างช่วงทำอีกทอดหนึ่ง”
ว 658กค (กวจ) 0405.2/ว 658 · 30 ก.ย. 2568ใช้อยู่

ซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับการบริหารสัญญาจ้างควบคุมงานก่อสร้าง

ใช้เมื่อ ต้องจ่ายค่าจ้างควบคุมงานรายเดือนให้ผู้ให้บริการควบคุมงาน ขณะที่งานก่อสร้างล่าช้ากว่าแผนหรือเลยกำหนดสัญญา

ค่าจ้างควบคุมงานจ่ายเป็นรายเดือนเท่า ๆ กันตามอายุสัญญาก่อสร้าง แต่ถ้างานล่าช้าโดยไม่ใช่ความผิดผู้รับจ้าง ให้จ่าย "ตามสัดส่วนผลงานที่ผู้ให้บริการได้เข้าควบคุมงานจริง" ไม่เกินอัตรารายเดือนตามสัญญา (ส่วนที่จ่ายขาดไว้นำมาจ่ายเพิ่มในเดือนที่ผู้รับจ้างเร่งงานเกินแผนได้); ถ้าล่าช้าเป็นความผิดผู้รับจ้าง จ่ายเต็มอัตรารายเดือน

กรณีเลยกำหนดสัญญาก่อสร้างเพราะความผิดผู้รับจ้าง ผู้ให้บริการได้ค่าจ้างเป็นรายวันต่อเมื่อผู้ว่าจ้างเรียกเงินจากผู้รับจ้างมาจ่าย โดยหักจากค่าจ้างที่ผู้รับจ้างมีสิทธิได้รับ (แบบสัญญาจ้างออกแบบและควบคุมงาน ข้อ 8 ประกอบสัญญาจ้างก่อสร้าง); ถ้าไม่ใช่ความผิดของทั้งสองฝ่าย จ่ายตามวันที่ทำงานล่วงเลยตามสัดส่วนที่เข้าควบคุมงานจริง

“หน่วยงานของรัฐจะต้องจ่ายตามสัดส่วนผลงานที่ผู้ให้บริการได้เข้าควบคุมงานจริง แต่ไม่เกินกว่าอัตราค่าจ้างรายเดือน”
ว 231กค (กวพ) 0421.3/ว 231 · 24 มิ.ย. 2556ใช้อยู่

ซักซ้อมความเข้าใจเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติในการติดตั้งแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดเกี่ยวกับงานก่อสร้างของทางราชการ

ใช้เมื่อ งานก่อสร้างค่างานตั้งแต่ 1 ล้านบาทขึ้นไป ต้องกำหนดเงื่อนไขในสัญญาให้ผู้รับจ้างติดตั้งป้ายโครงการ หรือมีการขยายเวลาสัญญา

กวพ. ซักซ้อมให้ถือปฏิบัติตามมติ ครม. 22 มกราคม 2551 โดยเคร่งครัด: งานก่อสร้างทุกประเภทที่ค่างานตั้งแต่ 1 ล้านบาทขึ้นไป ต้องกำหนดเป็นเงื่อนไขในสัญญาให้ผู้รับจ้างจัดทำและติดตั้งป้ายแสดงรายละเอียด ณ สถานที่ก่อสร้าง (ชื่อหน่วยงาน ประเภท/ปริมาณงาน ผู้รับจ้าง ระยะเวลาเริ่ม-สิ้นสุด วงเงิน ผู้ควบคุมงาน และข้อความ "กำลังก่อสร้างด้วยเงินภาษีอากรของประชาชน") ป้ายงานเล็กไม่เล็กกว่า 1.20 x 2.40 ม. งานใหญ่ไม่เล็กกว่า 2.40 x 3.60 ม. งานทาง/คลอง ติดอย่างน้อย 2 จุด (ต้น-ปลาย)

กวพ. เพิ่มแนวทางว่า ถ้าแก้ไขสัญญาขยายเวลาก่อสร้าง ต้องปรับปรุงป้ายให้ตรงกับระยะเวลาที่ขยายด้วย

“กรณีทีมีการแก้ไขสัญญาให้ขยายระยะเวลาการก่อสร้าง ขอให้ปรับปรุงแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดเกียวกับงานก่อสร้างให้สอดคล้องกับระยะเวลาทีได้รับการขยายออกไปด้วย”

ออกภายใต้ระเบียบสำนักนายกฯ 2535 แต่เป็นการซ้อมมติ ครม. 22 ม.ค. 2551 ซึ่งยังใช้อยู่; ปัจจุบันต้องใช้ควบคู่กับ ว 692 (QR Code บนป้าย) และแบบป้ายของกรมโยธาธิการและผังเมือง

ว 692กค 0433.4/ว 692 · 15 ต.ค. 2568ใช้อยู่

การกำหนด Qr Code บนแผ่นป้ายแสดงรายละเอียดก่อสร้างของทางราชการ และการปรับปรุงการเปิดเผยข้อมูลจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐ (Open data)

ใช้เมื่อ ลงนามสัญญาจ้างก่อสร้างแล้วและผู้รับจ้างกำลังจะทำป้ายโครงการ (ทุกงานที่ยังไม่ลงนาม หรือลงนามแล้วแต่ยังไม่ทำป้าย)

ตามมติ ครม. 11 ธันวาคม 2567 ให้หน่วยงานดาวน์โหลด QR Code ของโครงการจากระบบ e-GP หลังลงนามสัญญาและประกาศสาระสำคัญในสัญญาแล้ว ส่งให้คู่สัญญานำไปใส่บนป้ายแสดงรายละเอียดงานก่อสร้าง ตามแบบป้ายของกรมโยธาธิการและผังเมือง (ป้ายเล็ก 1.20 x 2.40 ม. QR 0.15 ม., ป้ายใหญ่ 2.40 x 4.80 ม. QR 0.30 ม.; ผู้รับจ้างต้องเสนอรูปแบบป้ายให้กรรมการตรวจรับ/ผู้ควบคุมงานเห็นชอบก่อนติดตั้ง)

มีผลตั้งแต่ 3 พฤศจิกายน 2568 กับงานที่ยังไม่ลงนามสัญญา และงานที่ลงนามแล้วแต่ยังไม่ได้จัดทำป้าย; อปท. ให้ถือปฏิบัติโดยอนุโลม พร้อมแนบคู่มือสร้าง QR Code, ค้นหาโครงการ และ Dashboard (Open Data)

“ขอให้หน่วยงานของรัฐดาวน์โหลด QR Code จากระบบจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e - GP) หลังจากลงนามในสัญญาและประกาศสาระสำคัญในสัญญาในระบบ e - GP แล้ว”

ส่งมอบ-ตรวจรับ

ว 101กค (กวจ) 0405.4/ว 101 · 20 ก.พ. 2566ใช้อยู่

การกำหนดแนวทางการออกหนังสือรับรองผลงานก่อสร้าง

ใช้เมื่อ ผู้รับจ้างขอหนังสือรับรองผลงานก่อสร้างหลังงานเสร็จ เพื่อไปใช้ยื่นข้อเสนอหรือขึ้นทะเบียนผู้ประกอบการ

ให้หน่วยงานของรัฐออกหนังสือรับรองผลงานก่อสร้างเป็นมาตรฐานเดียวกัน โดยใช้แนวทาง/ตัวอย่างหนังสือรับรองผลงานที่คณะกรรมการราคากลางฯ แจ้งเวียนไว้ตาม ว 173 ลงวันที่ 27 เมษายน 2563 ได้

หน่วยงานต้องออกหนังสือรับรอง "ตามความเป็นจริง ตามที่ปรากฏในสัญญาจ้าง"

“หน่วยงานของรัฐย่อมต้องออกตามความเป็นจริง ตามที่ปรากฏในสัญญาจ้าง”

e-GP

ว 47กค 0433.4/ว 47 · วันที่ในสแกนอ่านไม่ชัดใช้อยู่

การจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างผ่านระบบการจัดซื้อจัดจ้างภาครัฐด้วยอิเล็กทรอนิกส์ (e-Government Procurement : e-GP)

ใช้เมื่อ จะจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้าง และต้องบันทึกโครงการในระบบ e-GP

กรมบัญชีกลางพัฒนาระบบ e-GP รองรับการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างแล้ว จึงยกเลิก ว 38 ลว. 3 ก.พ. 2563 และให้หน่วยงานบันทึกข้อมูลการจ้างออกแบบ/ควบคุมงานผ่าน e-GP ตั้งแต่ 24 กุมภาพันธ์ 2563

โครงการที่ดำเนินการระหว่าง 23 ส.ค. 2560 - 21 ก.พ. 2563 ที่เคยส่งประกาศให้กรมบัญชีกลางลงเว็บไซต์ ให้นำมาบันทึกย้อนหลังในระบบได้ระหว่าง 24 ก.พ. - 13 มี.ค. 2563 (คู่มืออยู่ที่ www.gprocurement.go.th)

“ให้หน่วยงานของรัฐบันทึกข้อมูลการจ้างออกแบบหรือควบคุมงานก่อสร้างผ่านระบบ e-GP ตั้งแต่วันที่ ๒๔ กุมภาพันธ์ ๒๕๖๓ เป็นต้นไป”
ว 615กค 0431.3/ว 615 · วันที่ในสแกนอ่านไม่ชัดใช้อยู่

แนวทางและวิธีปฏิบัติเกี่ยวกับการแจ้งข้อมูลโครงการก่อสร้างที่ดำเนินการจัดซื้อจัดจ้างผ่านทางระบบเครือข่ายส

ใช้เมื่อ ได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณโครงการก่อสร้างแล้ว และต้องแจ้งข้อมูลเข้าโครงการความโปร่งใสในการก่อสร้างภาครัฐ (CoST)

ให้แจ้งข้อมูลโครงการก่อสร้างประจำปีงบประมาณผ่านเว็บ costthailand.gprocurement.go.th ไปยังคณะอนุกรรมการ CoST ภายใน 15 วันทำการนับแต่วันได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณ (นับตามแนว ว 530) ระบุประเภทเป็นจ้างก่อสร้าง ทั้งแบบ 1 โครงการ 1 สัญญา และ 1 โครงการหลายสัญญา

โครงการที่เข้าข่าย: งบสูงสุด 3 ลำดับแรกของหน่วยงานระดับกรม/รัฐวิสาหกิจ/อปท.รูปแบบพิเศษ/หน่วยงานอื่น, โครงการ อบจ. เทศบาล อบต. ที่งบตั้งแต่ 5 ล้านบาทขึ้นไป, หรือโครงการที่หน่วยงานสมัครใจเข้าร่วม; ถ้าได้งบเพิ่มจนลำดับเปลี่ยน ต้องแจ้งเพิ่ม

“ภายใน ๑๕ วันทําการนับแต่วันที่ได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณ”

เป็นหนังสือแจ้งแนวทางรายปีงบประมาณ ควรตรวจสอบฉบับปีถัดไป

ว 503กค 0421.4/ว 503 · 16 ธ.ค. 2558ใช้อยู่

ส่วนราชการที่ต้องการแก้ไขงวดงานงวดเงินในสัญญาสามารถแก้ไขข้อมูลงวดงานงวดเงินได้เอง

ใช้เมื่อ ต้องแก้ไขงวดงาน/งวดเงินในสัญญาที่บันทึกไว้ในระบบ e-GP แล้ว

เดิมการแก้ไขงวดงานงวดเงินในสัญญาต้องส่งแบบแจ้งปัญหาให้กรมบัญชีกลางแก้ให้ ตอนนี้กรมบัญชีกลางพัฒนาโปรแกรมให้ส่วนราชการแก้ไขข้อมูลงวดงานงวดเงินได้เองในระบบ e-GP โดยไม่ต้องส่งแบบแจ้งปัญหา

คู่มือดาวน์โหลดได้ที่ www.gprocurement.go.th เมนูดาวน์โหลดแนะนำ > แนวทางการปฏิบัติงานระบบ e-GP ระยะที่ 3 > คู่มือแก้ไขสัญญางวดงานงวดเงิน

“สามารถแก้ไขข้อมูลงวดงานงวดเงินได้เอง โดยไม่ต้องส่งแบบแจ้งปัญหามายังกรมบัญชีกลาง”

เป็นหนังสือแจ้งฟีเจอร์ระบบ ไม่ใช่กฎเกณฑ์; หน้าจอ/เมนูปัจจุบันอาจต่างจากที่ระบุ

ฉบับที่ถูกแทนแล้ว อย่านำมาอ้าง: ด่วนที่สุด ที่ กค (ก (ว 259 (4 มิ.ย. 2561) — ยกเลิก ว 112 และถูกยกเลิกโดย ว 420) · ด่วนที่สุด กค (กวจ) (ว 112 (5 มี.ค. 2561) — ฉบับแรกของนิยาม "งานก่อสร้าง" ถูกยกเลิกโดย ว 259 (validity.json ยังไม่ flag)) · ที่ กค (กวจ) 0405.2/ (ว 653 (20 ก.ย. 2568) — ถูกยกเลิกโดย ว 546) · ด่วนที่สุด ที่ กค (ก (ว 410 (24 ต.ค. 2560) — แบบประกาศ/เอกสารเชิญชวนชุดเดิม ถูกยกเลิกโดย ว 271)

ข้อหารือ กวจ ที่เจอบ่อยในงานก่อสร้าง

16 เรื่องจากคลัง เขียนแบบ เรื่องที่หน่วยงานถาม → คณะกรรมการวินิจฉัย (กวจ) ตอบว่า → บทเรียน คลิกเลขที่หนังสือเพื่ออ่านตัวเต็ม

ประกาศ-พิจารณาผล

ผลงานก่อสร้างประเภทเดียวกัน

เรื่อง
อบต. ประกวดราคา e-bidding จ้างก่อสร้างระบบประปาหมู่บ้านขนาด 10 ลบ.ม. พร้อมระบบพลังงานแสงอาทิตย์และขยายเขตจำหน่ายน้ำ กำหนดผลงานประเภทเดียวกันไม่น้อยกว่า 500,000 บาท ผู้เสนอราคาต่ำสุดยื่นหนังสือรับรองผลงาน 2 ฉบับ หน่วยงานถามว่าผลงานประปาหมู่บ้านที่ไม่มีระบบโซลาร์ถือเป็นประเภทเดียวกันหรือไม่ และผลงานที่ไม่มีโครงสร้างหอถังสูง (โครงสร้างหลัก) ถือว่าไม่เข้าองค์ประกอบใช่หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อ้างแบบเอกสารประกวดราคาจ้างก่อสร้าง e-bidding ข้อ 2.11 และหนังสือ กวจ ว 214 (พ.ค. 2563) ข้อ 1.1.5 ว่าผลงานต้องเป็นผลงานในสัญญาเดียว ที่ทำแล้วเสร็จ ส่งมอบและตรวจรับแล้ว และวัตถุประสงค์ของการกำหนดผลงานคือให้ได้ผู้รับจ้างที่มีประสบการณ์และเคยบริหารงานมูลค่านั้นภายใต้การจ้างครั้งเดียว การพิจารณา 'ประเภทเดียวกัน' ให้ดูองค์ประกอบ เช่น ลักษณะการใช้งานเหมือนกันหรือไม่ โครงสร้างหลักเป็นประเภทเดียวกันหรือไม่ เทคนิคการก่อสร้างเหมือนกันหรือไม่ กรณีนี้แม้ยื่น 2 ฉบับ ต้องพิจารณาจากฉบับใดฉบับหนึ่ง ห้ามนำหลายสัญญามารวมกัน แล้วให้หน่วยงานพิจารณาตามหลักข้างต้น
บทเรียน
ตรวจผลงานทีละสัญญา ห้ามรวมยอด และเทียบ 'ประเภทเดียวกัน' จากลักษณะการใช้งาน โครงสร้างหลัก และเทคนิคก่อสร้าง ไม่ใช่ชื่อโครงการ
“ควรพิจารณาจากองค์ประกอบต่าง ๆ เช่น ลักษณะของการใช้งานก่อสร้างต้องเหมือนกันหรือไม่ โครงสร้างหลักของงานก่อสร้างเป็นประเภทเดียวกันหรือไม่”
ด่วนที่สุด กค (กวจ) 0405.3/59970ธ.ค. 2562 (วันที่อ่านไม่ออก)

กรณีผู้ยื่นข้อเสนอยื่นหลักฐานบัญชีแสดงรายการก่อสร้างหรือใบแจ้งปริมาณงานและราคา (BOQ) ไม่ถูกต้อง

เรื่อง
กทม. ประกวดราคา e-bidding จ้างปรับปรุงเขื่อน ค.ส.ล. คลองน้ำแก้ว ผู้ยื่นข้อเสนอรายหนึ่งแนบเพียงแบบสรุปประมาณราคากลาง ไม่ได้ยื่นบัญชีรายการก่อสร้าง/ใบแจ้งปริมาณงานและราคา (BOQ) ที่แสดงค่าวัสดุ ค่าแรง ภาษี และกำไร ตามเอกสารประกวดราคาข้อ 1.5 และข้อ 3.2 (3) กทม. หารือว่าถือว่าถูกต้องหรือไม่ หรือเป็นความผิดพลาดเพียงเล็กน้อยที่ผ่อนปรนได้
กวจ ตอบ
กวจ เห็นว่าการไม่แสดงค่าวัสดุอุปกรณ์ ค่าแรงงาน ภาษี และกำไรใน BOQ ถือว่ายื่นข้อเสนอไม่เป็นไปตามเงื่อนไขเอกสารประกวดราคาข้อ 1.5 ประกอบข้อ 3.2 (3) แต่ กทม. ต้องพิจารณาต่อตามข้อ 2.3 ว่าเป็นส่วนที่มิใช่สาระสำคัญ ไม่ทำให้ได้เปรียบเสียเปรียบผู้ยื่นรายอื่น หรือเป็นการผิดพลาดเล็กน้อยหรือไม่ และแจ้งว่าปัจจุบัน กวจ มีหนังสือแนวทางปฏิบัติในการพิจารณางานจ้างก่อสร้าง กรณีการยื่นใบแจ้งปริมาณงานและราคา และใบบัญชีรายการก่อสร้าง (ก.ย. 2562) กำหนดให้ผู้ยื่นข้อเสนอไม่ต้องยื่นเอกสารดังกล่าวแล้ว ซึ่ง กทม. นำมาใช้ประกอบการพิจารณาได้
บทเรียน
BOQ ที่ไม่แสดงค่าวัสดุ/ค่าแรง/ภาษี/กำไร คือยื่นไม่ตรงเงื่อนไข แต่คณะกรรมการต้องชั่งว่าเป็นสาระสำคัญหรือไม่ก่อนตัดสิทธิ์ และตามแนวทางปัจจุบันไม่ต้องให้ยื่น BOQ ในขั้นเสนอราคาแล้ว
“กรณีดังกล่าวย่อมถือว่าบริษัทฯ ยื่นข้อเสนอไม่เป็นไปตามเงื่อนไขที่กำหนดในเอกสารประกวดราคาอิเล็กทรอนิกส์”

สัญญา

กรณีเรียกค่าปรับตามสัญญาจ้างก่อสร้างจากผู้ทิ้งงาน

เรื่อง
อบต.ไพบูลย์ จ้างก่อสร้างฝายชะลอน้ำ 479,000 บาท (สัญญา 20/2562 ลว. 19 เม.ย. 2562 สิ้นสุด 18 ก.ค. 2562) ผู้รับจ้างไม่เข้าทำงานเลยแม้เร่งรัด 3 ครั้ง หน่วยงานแจ้งสงวนสิทธิ์ปรับวันละ 958 บาท แล้วบอกเลิกสัญญา 16 ม.ค. 2563 จ้างรายใหม่ทำจนเสร็จ และผู้รับจ้างเดิมถูกสั่งเป็นผู้ทิ้งงาน หน่วยงานถามว่ายังเรียกค่าปรับตามสัญญาจากผู้ทิ้งงานได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อ้างมาตรา 103 วรรคหนึ่ง (2) ระเบียบฯ ข้อ 183 และหนังสือ กวจ ว 108 ลว. 25 มี.ค. 2563 (แนวทางปฏิบัติภายหลังบอกเลิกสัญญา) เมื่อ อบต. ใช้สิทธิบอกเลิกสัญญาแล้ว ย่อมมีสิทธิเรียกร้องให้ผู้รับจ้างชำระค่าปรับได้ แม้ภายหลังจะตกเป็นผู้ทิ้งงานก็ตาม และการดำเนินการหลังบอกเลิกให้ปฏิบัติตาม ว 108
บทเรียน
การถูกสั่งเป็นผู้ทิ้งงานเป็นคนละเรื่องกับหนี้ค่าปรับ หน่วยงานยังเรียกค่าปรับตามสัญญาได้ตามแนวทาง ว 108
“ย่อมมีสิทธิเรียกร้องให้ห้างฯ ชำระค่าปรับได้ แม้ว่าภายหลังห้างฯ จะตกเป็นผู้ทิ้งงานแล้วก็ตาม”

แนวทางการพิจารณาลักษณะของงานที่เข้าข่ายการจ้างช่วงในงานก่อสร้าง

เรื่อง
การประปานครหลวงมีสัญญาก่อสร้างอุโมงค์ส่งน้ำ 4 สัญญา ซึ่งบางรายการผู้รับจ้างจำเป็นต้องจ้างบริษัทที่มีความเชี่ยวชาญเฉพาะทางมาทำแทน กปน. หารือว่า พ.ร.บ. ห้ามจ้างช่วงเว้นแต่ได้รับอนุญาต แต่ไม่ได้นิยาม 'งานที่เข้าข่ายจ้างช่วง' จะพิจารณาอย่างไร
กวจ ตอบ
กวจ ให้ กปน. พิจารณาตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 607 (ผู้รับจ้างเอางานไปให้ผู้รับจ้างช่วงทำได้ เว้นแต่สาระสำคัญอยู่ที่ความรู้ความสามารถของผู้รับจ้าง แต่ยังต้องรับผิดในการกระทำของผู้รับจ้างช่วง) ประกอบแบบสัญญาที่คณะกรรมการนโยบายกำหนดซึ่งมีเงื่อนไขเรื่องจ้างช่วงอยู่แล้ว และหาก กปน. เห็นว่าการจ้างบริษัทเชี่ยวชาญเฉพาะทางนั้นเป็นการจ้างช่วง ก็ต้องได้รับอนุญาตจาก กปน. ก่อน ตามมาตรา 95 แห่ง พ.ร.บ.
บทเรียน
จ้างช่วงบางส่วนทำได้ แต่ต้องขออนุญาตหน่วยงานก่อนตามมาตรา 95 มิฉะนั้นเจอค่าปรับไม่น้อยกว่าร้อยละ 10 ของงานที่จ้างช่วง
“กรณีนี้ย่อมต้องได้รับอนุญาตจาก กปน. ก่อน ตามนัยมาตรา ๙๕ ข้างต้น”

การจ้างผู้รับจ้างรายใหม่ ภายหลังบอกเลิกสัญญาจ้างก่อสร้าง

เรื่อง
กรมทรัพยากรน้ำจ้างซ่อมปรับปรุงฝายน้ำล้น ผู้รับจ้างทำงานไม่เสร็จจนค่าปรับถึงร้อยละ 10 ของวงเงินสัญญา กรมฯ จึงบอกเลิกสัญญาตามแนว ว 108 แล้วหารือว่าการจ้างผู้รับจ้างรายใหม่ให้ทำต่อจนเสร็จ ต้องใช้งบที่เหลือของสัญญาเดิม หรือขอจัดสรรงบเพิ่มได้
กวจ ตอบ
กวจ อธิบายผลของการบอกเลิกสัญญาว่าคู่สัญญากลับคืนสู่ฐานะเดิม งานที่รับไว้และใช้ประโยชน์ได้ต้องชดใช้ราคาให้ผู้รับจ้างโดยหักค่าปรับและค่าเสียหายก่อน งานที่ใช้ประโยชน์ไม่ได้ไม่ควรค่าแก่การชดใช้ (ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์) ประกอบ ว 108 ลว. 25 มี.ค. 2563 ข้อ 5.1-5.3: นำค่าเสียหาย ค่าปรับ ค่าควบคุมงานที่เพิ่ม และค่างานที่สูงขึ้นจากสัญญาเดิม หักจากหลักประกันสัญญา เหลือคืน ถ้าไม่พอริบทั้งหมดและเรียกเพิ่มภายใน 15 วัน ไม่ชดใช้ให้ส่งอัยการสูงสุดฟ้อง การหาผู้รับจ้างรายใหม่ทำได้ตาม พ.ร.บ. และระเบียบฯ ส่วนจะใช้เงินงบประมาณใดเป็นเรื่องการใช้จ่ายงบประมาณ ให้หารือสำนักงบประมาณ
บทเรียน
หลังบอกเลิกสัญญาให้เดินตาม ว 108: ประเมินค่าเสียหาย หักจากหลักประกัน เรียกเพิ่ม แล้วจัดจ้างรายใหม่ตามระเบียบ ส่วนแหล่งเงินถามสำนักงบประมาณ
“ผลของการบอกเลิกสัญญาย่อมทำให้คู่สัญญาแต่ละฝ่ายกลับคืนสู่ฐานะดังที่เป็นอยู่เดิม”
กค (กวจ) 0405.2/048748พ.ย. 2561 (วันที่อ่านไม่ออก)

การแบ่งงวดงานตามโครงการเงินอุดหนุนเฉพาะกิจปีงบประมาณ พ.ศ.2561

เรื่อง
อบต.บัวมาศ จ้างก่อสร้างระบบประปาหมู่บ้านแบบผิวดินขนาดใหญ่ด้วยเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ ปี 2561 สัญญากำหนดจ่ายเงินงวดเดียว ผู้รับจ้างมีหนังสือขอแบ่งเป็น 3 งวด จังหวัดมหาสารคามหารือว่าแบ่งงวดงานตามที่ผู้รับจ้างร้องขอได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อ้างระเบียบฯ ข้อ 161 (การลงนามและแก้ไขสัญญาเป็นอำนาจหัวหน้าหน่วยงานของรัฐ) และข้อ 165 วรรคหนึ่ง (แก้ไขสัญญาต้องอยู่ในขอบข่ายวัตถุประสงค์เดิม และเปรียบเทียบคุณภาพ รายละเอียด ราคาก่อนแก้ไข) หาก อบต. เห็นว่าจำเป็นโดยไม่ทำให้ราชการเสียประโยชน์ หรือเป็นการแก้ไขเพื่อประโยชน์แก่ราชการ ก็ใช้ดุลพินิจแก้ไขสัญญาแบ่งงวดงานได้ภายใต้เงื่อนไขของระเบียบฯ ข้อ 161 ประกอบข้อ 165
บทเรียน
การเปลี่ยนจำนวนงวดงาน/งวดเงินหลังลงนามคือการแก้ไขสัญญา ต้องผ่านเงื่อนไขข้อ 165 และอนุมัติโดยหัวหน้าหน่วยงาน ไม่ใช่ตกลงกันเองที่หน้างาน
“หาก อบต.บัวมาศ พิจารณาแล้วเห็นควรจะแก้ไขสัญญาดังกล่าว ซึ่งเป็นความจำเป็นโดยไม่ทำให้ทางราชการเสียประโยชน์ หรือเป็นการแก้ไขเพื่อประโยชน์แก่ทางราชการ”
กค (กวจ) 0405.4/57076ธ.ค. 2562 (วันที่อ่านไม่ออก)

การกำหนดค่าปรับในสัญญาจ้างก่อสร้างถนนคอนกรีตเสริมเหล็ก

เรื่อง
อบต.หนองม้า จ้างก่อสร้างถนน คสล. กว้าง 5 ม. ยาว 300 ม. ด้วยเงินอุดหนุนเฉพาะกิจ กำหนดค่าปรับในสัญญาอัตราร้อยละ 0.10 ของราคาจ้าง (วันละ 550 บาท) โดยให้เหตุผลว่าเป็นงานสาธารณูปโภคที่ไม่กระทบการจราจร ผู้รับจ้างส่งงานล่าช้ากว่าร้อยวัน หน่วยงานหารือว่าการกำหนดค่าปรับร้อยละ 0.10 ถูกต้องหรือไม่ (แทนที่จะเป็นร้อยละ 0.25 สำหรับงานที่กระทบการจราจร)
กวจ ตอบ
กวจ อ้างระเบียบฯ ข้อ 162 วรรคหนึ่ง (งานจ้างที่ต้องการผลสำเร็จทั้งหมดพร้อมกัน กำหนดค่าปรับรายวันร้อยละ 0.01-0.10 ของราคางานจ้าง ไม่ต่ำกว่าวันละ 100 บาท ส่วนงานก่อสร้างสาธารณูปโภคที่กระทบการจราจร ร้อยละ 0.25) และวรรคสาม (หัวหน้าหน่วยงานคำนึงถึงราคา ระยะเวลาใช้งาน ลักษณะพัสดุ ผลกระทบต่อการจราจรหรือประโยชน์สาธารณะ) เมื่อ อบต. เห็นว่าเป็นงานสาธารณูปโภคที่ไม่กระทบการจราจรและประชาชนในพื้นที่ ก็ใช้ดุลพินิจกำหนดค่าปรับรายวันร้อยละ 0.10 ได้
บทเรียน
อัตราค่าปรับถนนไม่ได้บังคับ 0.25 เสมอไป ถ้าให้เหตุผลได้ว่าไม่กระทบการจราจร กำหนด 0.01-0.10 ได้ตามข้อ 162 แต่ต้องบันทึกเหตุผลไว้
“อบต. หนองม้า ย่อมสามารถใช้ดุลพินิจที่จะกำหนดค่าปรับเป็นรายวันในอัตราร้อยละ ๐.๑๐ ของราคาจ้างงานนั้นได้”

ระหว่างก่อสร้าง

การขอสงวนสิทธิ์ขยายระยะเวลาทำงานก่อสร้าง กรณีแก้ไขฐานรากการตอกเสาเข็มเยื้องศูนย์

เรื่อง
หน่วยงานจ้างก่อสร้างอาคารสำนักงานพร้อมสิ่งก่อสร้างประกอบ ระยะเวลา 550 วัน 23 งวด ผู้รับจ้างเจาะเสาเข็มอาคารหลังหนึ่งเยื้องศูนย์เกินมาตรฐานและแตกหัก 5 ฐานราก ต้องแก้ไขและส่ง Shop Drawing ให้วิศวกรผู้ออกแบบพิจารณาตามที่แบบรูปรายการกำหนด ผู้รับจ้างมีหนังสือขอสงวนสิทธิ์ขยายเวลาระหว่างรอผลพิจารณา อ้างว่าหน้างานต้องหยุดชะงัก หน่วยงานหารือว่าเป็นเหตุขยายเวลาได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อธิบายหลัก มาตรา 102 วรรคหนึ่ง แห่ง พ.ร.บ. และระเบียบฯ ข้อ 182 ว่าเหตุที่จะขยายเวลา/งดหรือลดค่าปรับได้มี 3 เหตุ และเหตุนั้นต้องมีผลกระทบโดยตรงต่องานตามสัญญา ข้อเท็จจริงคือความล่าช้าเกิดจากความผิดของผู้รับจ้างเอง (ตอกเสาเข็มเยื้องศูนย์) และระหว่างรอวิศวกรผู้ออกแบบ ผู้รับจ้างยังทำงานอาคารส่วนอื่นได้ หน่วยงานก็มิได้สั่งหยุดงาน จึงไม่อยู่ในเหตุที่จะขอขยายเวลา หรืองดหรือลดค่าปรับตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง (1)-(3)
บทเรียน
ความล่าช้าที่ต้นเหตุมาจากงานบกพร่องของผู้รับจ้างเอง และงานส่วนอื่นยังเดินได้ ไม่ใช่เหตุขยายเวลา แม้จะต้องรอผู้ออกแบบพิจารณาก็ตาม
“ระหว่างการรอการพิจารณาจากวิศวกรผู้ออกแบบพิจารณา ผู้รับจ้างยังสามารถดำเนินงานตามสัญญาในงานส่วนอื่น ๆ ได้”

เกี่ยวกับการพิจารณางดค่าปรับของงานจ้างก่อสร้างฯ

เรื่อง
งานจ้างก่อสร้างที่เคยขยายเวลาและแก้ไขสัญญาเพิ่มงานมาแล้ว ต่อมาท่อร้อยสายเคเบิลใต้ดินระบบ 22 เควี ชำรุดเสียหายจากคู่สัญญาโครงการอื่นของหน่วยงาน ผู้รับจ้างขอขยายเวลา ขณะที่งานยังไม่แล้วเสร็จ หน่วยงานถามว่า (1) ต้องรอให้งานทั้งสัญญาเสร็จก่อนจึงพิจารณางดค่าปรับได้หรือไม่ (2) ต้องหักวันที่ผู้รับจ้างยังทำงานส่วนอื่นได้ออกจากวันที่ได้รับผลกระทบหรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ วางหลักตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง ประกอบระเบียบฯ ข้อ 182 ว่าแยกเป็น 2 กรณี คือ การขยายเวลา (พิจารณาก่อนครบกำหนด ค่าปรับยังไม่เกิด) และการงดหรือลดค่าปรับ (พิจารณาเมื่อล่วงเลยกำหนดและมีค่าปรับแล้ว) ทั้งสองกรณีทำได้โดยไม่ต้องรอให้งานทั้งหมดแล้วเสร็จ ส่วนท่อร้อยสายเคเบิลชำรุด หากกระทบต่อการปฏิบัติงานตามสัญญา ย่อมงดหรือลดค่าปรับได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง ตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง (3) โดยจำนวนวันอยู่ในดุลพินิจของหน่วยงานตามข้อเท็จจริง
บทเรียน
ไม่ต้องรอปิดงานทั้งสัญญาจึงจะพิจารณาขยายเวลาหรืองดค่าปรับ แต่ต้องนับเฉพาะวันที่เหตุกระทบงานจริง
“การพิจารณาขยายเวลาทำการตามสัญญาหรือข้อตกลง หรือการงดหรือลดค่าปรับ สามารถดำเนินการได้ โดยมิต้องรอให้งานทั้งหมดตามสัญญาแล้วเสร็จก่อน”

การงดค่าปรับงานก่อสร้างเหตุจากให้ใช้กฎอัยการศึกในบางเขตพื้นที่จันทบุรี เหตุการณ์กรณีพิพาทเขตแดนระหว่างประเทศไทยกับประเทศกัมพูชา

เรื่อง
งานก่อสร้างโรงพยาบาล 20 งวด ผู้รับจ้างส่งมอบงวดสุดท้ายล่าช้ากว่ากำหนด แล้วขอ 'งดค่าปรับ' 30 วัน อ้างประกาศใช้กฎอัยการศึกในบางเขตพื้นที่จันทบุรีจากเหตุพิพาทเขตแดนไทย-กัมพูชา ทำให้แรงงานกัมพูชาเดินทางกลับจำนวนมากและขาดแคลนแรงงาน ทั้งที่โรงพยาบาลไม่ได้อยู่ในพื้นที่ที่เกิดความไม่สงบ หน่วยงานหารือว่างดค่าปรับได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อธิบายหลัก 3 เหตุตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง ประกอบระเบียบฯ ข้อ 182 และแยกการงด/ลดค่าปรับ (หลังครบกำหนด) ออกจากการขยายเวลา (ก่อนครบกำหนด) เมื่อส่งมอบล่าช้า หน่วยงานมีสิทธิเรียกค่าปรับ แต่หากหน่วยงานเห็นว่าเหตุพิพาทเขตแดนและการประกาศกฎอัยการศึกส่งผลกระทบโดยตรงต่อการทำงานของผู้รับจ้างจนไม่อาจทำงานเสร็จตามสัญญา ก็พิจารณาได้ตามมาตรา 102 วรรคหนึ่ง (3) โดยผู้รับจ้างต้องแจ้งเหตุภายใน 15 วันนับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุดลง และหน่วยงานต้องพิจารณาจากเอกสารที่น่าเชื่อถือ เช่น เอกสารเกี่ยวกับแรงงานที่ใช้ในการดำเนินการตามสัญญา
บทเรียน
เหตุภายนอกแบบ 'ขาดแคลนแรงงาน' ใช้ได้เฉพาะเมื่อพิสูจน์ผลกระทบโดยตรงด้วยเอกสารแรงงานของสัญญานั้น และผู้รับจ้างแจ้งเหตุภายใน 15 วัน
“โดยผู้รับจ้างจะต้องแจ้งเหตุดังกล่าวให้หน่วยงานของรัฐทราบภายใน ๑๕ วัน นับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุดลง”

ประเด็นปัญหาในการบริหารสัญญาจ้างก่อสร้าง

เรื่อง
มสธ. จ้างตกแต่งภายในอาคารห้องสมุด 134,000,000 บาท สิ้นสุดสัญญา 26 มี.ค. 2567 ผู้รับจ้างส่งงวดสุดท้าย 19 ก.พ. 2568 และขอ งด/ลดค่าปรับรวม 525 วัน (ส่งมอบพื้นที่บันไดเวียนไม่ได้ 319 วัน งานเปลี่ยนแปลงไม่ชัดเจน 204 วัน สั่งหยุดงาน 4 วัน) คณะกรรมการตรวจรับมีมติงดค่าปรับ 220 วัน คืนค่าปรับ 157 วัน หน่วยงานหารือ 6 ประเด็น ตั้งแต่การงดค่าปรับ แบบขัดแย้งกับ BOQ การเรียกค่าปรับรายงวด ผู้ควบคุมงานเอกชนไม่ทำหน้าที่ จนถึงงบประมาณพับตก
กวจ ตอบ
กวจ วินิจฉัยว่า (ก) เมื่อตรวจรับและมีมติงด/ลดค่าปรับแล้ว คู่สัญญาผูกพันตามสัญญาต่อไป (ข) แบบรูปรายการละเอียดขัดกับ BOQ หรือหน้างาน ต้องถือแบบรูปรายการละเอียดเป็นสาระสำคัญ และแก้ไขสัญญาได้ตามมาตรา 97 ประกอบระเบียบฯ ข้อ 165 (ค) ค่าปรับต้องคิดนับถัดจากวันครบกำหนด (26 มี.ค. 2567) ถึงวันส่งมอบงวดสุดท้ายถูกต้อง (19 ก.พ. 2568) แล้วหักวันที่งด/ลด ส่วนงวดที่ส่งหลังสิ้นสุดสัญญาให้เบิกจ่ายพร้อมหักค่าปรับตามสัญญาข้อ 19 (อ้างระเบียบฯ ข้อ 181, 176) (ง) ผู้ควบคุมงานที่จ้างเอกชนไม่ทำหน้าที่ตามสัญญาข้อ 7.6 เป็นเหตุทิ้งงานตามมาตรา 109 วรรคหนึ่ง (2) ให้เสนอปลัดกระทรวงการคลัง (จ) งบพับตกเป็นเรื่องงบประมาณ ไม่ใช่ประเด็นตาม พ.ร.บ. และหากคาดว่างบจะพับเพราะผู้รับจ้างล่าช้า บอกเลิกสัญญาได้ตามมาตรา 103 วรรคหนึ่ง (2)
บทเรียน
แบบรูปรายการละเอียดเป็นสาระสำคัญเหนือ BOQ, ค่าปรับคิดจากวันครบกำหนดถึงวันส่งงวดสุดท้ายถูกต้องแล้วค่อยหักวันที่งด และผู้ควบคุมงานเอกชนที่ละเลยหน้าที่เข้าข่ายทิ้งงาน
“กรณีนี้มหาวิทยาลัยฯ ต้องพิจารณาแบบรูปรายการละเอียดเป็นสาระสำคัญ”

การขยายเวลาและคิดค่างานเพิ่มจากการก่อสร้างฐานรากอาคาร

เรื่อง
จังหวัดนครสวรรค์จ้างก่อสร้างอาคารผู้ป่วยนอก รพ.สวรรค์ประชารักษ์ 349,400,000 บาท (สัญญา 30/2563) ผู้รับจ้างทำฐานรากแบบฐานแผ่ ขุดดินแล้วพบชั้นดินหินปูนแข็งมาก/หินผุที่ระดับผิวดิน ใช้เวลาและค่าใช้จ่ายมากกว่าปกติ จึงขอสงวนสิทธิ์ขยายเวลาและคิดค่างานเพิ่ม จังหวัดถามว่าถือเป็นอุปสรรคหรือเหตุสุดวิสัยที่ขยายเวลาและเพิ่มค่างานได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อ้างหนังสือ กวจ ว 118 (มี.ค. 2562) เรื่องแนวทางปฏิบัติในการกำหนดรายละเอียดงานดินถม งานดินตัก และฐานราก และชี้ว่าสัญญาข้อ 4 (ข) ถือราคาเหมารวมเป็นเกณฑ์ จึงเป็นสัญญาจ้างแบบเหมารวม จังหวัดไม่อาจพิจารณาเพิ่มค่างานให้ได้ ส่วนระยะเวลา หากเหตุนั้นกระทบโดยตรงต่องานตามสัญญาจนส่งมอบไม่ทัน อาจขยายเวลาได้ตามจำนวนวันที่มีเหตุเกิดขึ้นจริง ตามมาตรา 102 ประกอบระเบียบฯ ข้อ 182
บทเรียน
สัญญาเหมารวมไม่มีค่างานเพิ่มจากสภาพดินที่เจอหน้างาน แต่ยังพิจารณาขยายเวลาได้ตามวันที่กระทบจริง; รายละเอียดฐานรากควรกำหนดตามแนว ว 118 ตั้งแต่ต้น
“จังหวัดฯ จึงไม่อาจพิจารณาในเรื่องของการเพิ่มค่างานให้กับบริษัทฯ ได้”
ด่วนที่สุด กค (กวจ) 0405.4/56186พ.ย. 2563 (วันที่อ่านไม่ออก)

กรณีแบบรูปรายการขัดแย้งกัน โครงการก่อสร้างสถานพินิจและคุ้มครองเด็กและเยาวชน จังหวัดสุรินทร์ (ที่มีสถานแรกรับเด็กและเยาวชน) พร้อมส่วนประกอบ จำนวน 1 แห่ง

เรื่อง
กรมพินิจฯ จ้างก่อสร้างสถานพินิจฯ จังหวัดสุรินทร์ 35,000,000 บาท ผู้รับจ้างแจ้งว่างานรั้วกำแพงสูง 3.20 ม. ด้านบนตาข่ายถัก แบบรูปรายการไม่ระบุความยาว แต่ BOQ และรายละเอียดการแบ่งงวดงาน (ผนวก) ระบุความยาว 115 ม. กรมฯ หารือว่าควรยึดแบบรูปรายการ BOQ หรือรายละเอียดการแบ่งงวดงาน
กวจ ตอบ
กวจ อ้างหลักการตีความตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ (เพ่งเล็งเจตนาอันแท้จริงยิ่งกว่าถ้อยคำ และตีความสัญญาตามความประสงค์ในทางสุจริต) และเงื่อนไขสัญญาข้อ 2 วรรคสอง ที่ให้ผู้รับจ้างปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้างเมื่อเอกสารแนบท้ายขัดแย้งกัน โดยไม่มีสิทธิเรียกค่าจ้างหรือค่าใช้จ่ายเพิ่ม กรณีนี้เป็นสัญญาที่เอกสารแนบท้ายขัดแย้งกันเอง ผู้รับจ้างต้องปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้าง ซึ่งกรมฯ ต้องวินิจฉัยตามเจตนารมณ์ที่แท้จริงของสัญญาที่มุ่งให้ก่อสร้างสถานพินิจฯ พร้อมส่วนประกอบให้ครบ
บทเรียน
เอกสารแนบท้ายขัดกันเอง ผู้ว่าจ้างเป็นผู้วินิจฉัยตามสัญญาข้อ 2 วรรคสอง โดยยึดเจตนารมณ์ของสัญญา ไม่ใช่เลือกเอกสารที่ตัวเลขน้อยที่สุด
“กรณีนี้ถือว่าเป็นการทำสัญญาที่มีเอกสารแนบท้ายสัญญาขัดแย้งกันเอง ผู้รับจ้างจะต้องปฏิบัติตามคำวินิจฉัยของผู้ว่าจ้าง”

ส่งมอบ-ตรวจรับ

การตรวจรับงานและการคิดค่าปรับงานก่อสร้างสนามฟุตซอล

เรื่อง
อบต.ฝายหลวง จ้างก่อสร้างสนามฟุตซอล 5,290,000 บาท (ค่าปรับวันละ 5,290 บาท) สิ้นสุดสัญญา 16 ก.พ. 2568 ผู้รับจ้างขอส่งงวดสุดท้าย 18 มี.ค. 2568 โดยไม่มีผลทดสอบเม็ดยาง/พื้นยางตาม มอก. 2682-2563 และ มอก. 2683-2563 จากกรมวิทยาศาสตร์บริการ อ้างว่าขึ้นทะเบียนบัญชีนวัตกรรมไทยแล้วจึงไม่ต้องรอผลทดสอบ หน่วยงานได้รับผลทดสอบ 21 พ.ค. 2568 คณะกรรมการตรวจรับ 27 พ.ค. 2568 และคิดค่าปรับถึง 21 พ.ค. ผู้รับจ้างโต้แย้งว่าควรคิดถึง 18 มี.ค.
กวจ ตอบ
กวจ อ้างระเบียบฯ ข้อ 162 วรรคหนึ่ง, ข้อ 176 และข้อ 181 ว่าคู่สัญญาผูกพันตามสัญญาและเอกสารแนบท้าย ซึ่งรายการประกอบแบบ ข้อ 10 กำหนดว่าผู้รับจ้างต้องส่งมอบงานพร้อมผลเทสตามมาตรฐานรายการก่อสร้างนั้น ๆ ดังนั้นการส่งมอบ 18 มี.ค. 2568 โดยไม่มีผลทดสอบ ไม่ถือว่าส่งมอบถูกต้องครบถ้วน ให้ถือว่าส่งมอบครบถ้วนตั้งแต่ 21 พ.ค. 2568 และคิดค่าปรับนับถัดจากวันสิ้นสุดสัญญาถึงวันส่งมอบถูกต้องพร้อมผลเทส รวมทั้งหน่วยงานต้องแจ้งสงวนสิทธิ์เรียกค่าปรับเมื่อผู้รับจ้างขอส่งงวดสุดท้ายหลังสิ้นสุดสัญญาและเมื่อคณะกรรมการมีมติตรวจรับด้วย
บทเรียน
ถ้าสัญญาระบุให้ส่งงานพร้อมผลทดสอบ วันส่งมอบที่นับหยุดค่าปรับคือวันที่ผลทดสอบมาครบ ไม่ใช่วันที่ยื่นหนังสือส่งงาน และอย่าลืมสงวนสิทธิ์ค่าปรับ
“กรณีนี้ย่อมต้องมีผลการทดสอบตามมาตรฐานของรายการก่อสร้างนั้น ๆ คณะกรรมการตรวจรับพัสดุจึงจะสามารถตรวจรับพัสดุให้เป็นไปตามสัญญา”
กค (กวจ) 0405.2/049571พ.ย. 2561 (วันที่อ่านไม่ออก)

การแต่งตั้งผู้ควบคุมงานร่วมเป็นคณะกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้าง

เรื่อง
กรมทางหลวงแต่งตั้งเจ้าหน้าที่คนเดียวกันเป็นทั้งผู้ควบคุมงานและกรรมการตรวจรับพัสดุในงานจ้างก่อสร้างโครงการเดียวกันในบางกรณี แล้วถูกสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดินทักท้วงว่าไม่เหมาะสม กรมฯ หารือว่าแต่งตั้งผู้ควบคุมงานร่วมเป็นกรรมการตรวจรับพัสดุในโครงการเดียวกันได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อ้างระเบียบฯ ข้อ 26 วรรคสาม ซึ่งห้ามเฉพาะการแต่งตั้งกรรมการพิจารณาผล e-bidding กรรมการพิจารณาผลสอบราคา หรือกรรมการซื้อหรือจ้างโดยวิธีคัดเลือก เป็นกรรมการตรวจรับพัสดุในการซื้อหรือจ้างครั้งเดียวกัน กรณีผู้ควบคุมงานจึงอยู่ในดุลพินิจของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐที่จะแต่งตั้ง โดยไม่ขัดต่อหลักการของระเบียบฯ
บทเรียน
ระเบียบห้ามเฉพาะกรรมการพิจารณาผลไปเป็นกรรมการตรวจรับ ผู้ควบคุมงานเป็นกรรมการตรวจรับได้ตามดุลพินิจ แต่ควรชั่งความเหมาะสมเพราะสองบทบาทมีหน้าที่ต่างกัน
“กรณีตามข้อหารือ ย่อมเป็นดุลพินิจของหัวหน้าหน่วยงานของรัฐที่จะแต่งตั้ง โดยไม่ขัดต่อหลักการของระเบียบฯ”

ประกันชำรุด

การรับประกันความชำรุดบกพร่องในส่วนที่ผู้รับจ้างส่งมอบและการแก้ไขสัญญาจ้างก่อสร้าง

เรื่อง
กรมท่าอากาศยานจ้างก่อสร้างอาคารที่พักผู้โดยสารหลังใหม่ ท่าอากาศยานขอนแก่น ผู้รับจ้างส่งมอบพื้นที่อาคารผู้โดยสาร อาคารจอดรถ ป้อมยาม ที่เสร็จตามแบบให้กรมฯ เข้าใช้ก่อน (เพราะต้องปิดปรับปรุงอาคารเดิมราว 1 ปี) และขอเริ่มนับประกันความชำรุดบกพร่อง 2 ปีเฉพาะส่วนที่ส่งมอบ คณะกรรมการตรวจรับเห็นควรแก้ไขสัญญาให้เริ่มรับประกันส่วนที่ส่งมอบแม้ยังไม่รับมอบงวดสุดท้าย กรมฯ หารือว่าทำได้หรือไม่
กวจ ตอบ
กวจ อ้างมาตรา 97 วรรคหนึ่ง (2) และเงื่อนไขสัญญาข้อ 3 วรรคสาม (หลักประกันต้องครอบคลุมความรับผิดตลอดอายุสัญญา) กับข้อความรับผิดในความชำรุดบกพร่อง (2 ปีนับถัดจากวันรับมอบงาน) ว่าระยะประกันความชำรุดบกพร่องต้องนับถัดจากวันที่ผู้รับจ้างส่งมอบงานงวดสุดท้ายครบถ้วนถูกต้อง ไม่ใช่นับจากวันส่งมอบพื้นที่บางส่วน หากกรมฯ จำเป็นต้องเข้าใช้พื้นที่ก่อนและเห็นว่าจำเป็นต้องแก้ไขสัญญาเรื่องการรับประกัน ก็พิจารณาแก้ไขได้ และหากเห็นว่าอาจเสียประโยชน์หรือไม่รัดกุม ให้ส่งร่างสัญญาที่แก้ไขให้สำนักงานอัยการสูงสุดเห็นชอบก่อนตามมาตรา 93 วรรคสอง
บทเรียน
ประกันชำรุดบกพร่องเริ่มนับจากวันรับมอบงวดสุดท้ายเท่านั้น การเข้าใช้พื้นที่บางส่วนก่อนต้องแก้สัญญาอย่างรัดกุม และควรให้อัยการสูงสุดตรวจร่าง
“การนับระยะเวลาการรับประกันความชำรุดบกพร่องนั้น จึงต้องนับถัดจากวันที่ผู้รับจ้างส่งมอบงานงวดสุดท้ายครบถ้วนถูกต้อง”

สรุปง่าย ๆ หน้าเดียว: ตัวเลขที่ต้องจำในงานก่อสร้าง

ตารางช่วยทบทวน ต้องอ่านเงื่อนไขและข้อยกเว้นพร้อมกัน คลิกอ้างอิงเพื่อเปิดตัวบท

เรื่องตัวเลขอ้างอิง
รับฟังความเห็นร่างประกาศ e-biddingบังคับเมื่อวงเงินเกิน 5 ล้านบาท · เผยแพร่ไม่น้อยกว่า 3 วันทำการREG ข้อ 45 · ข้อ 46
เผยแพร่ประกาศ e-bidding ก่อนวันเสนอราคา≥5 วันทำการ (เกิน 0.5–5 ล้าน) · ≥10 (เกิน 5–10 ล้าน) · ≥12 (เกิน 10–50 ล้าน) · ≥20 (50 ล้านขึ้นไป)REG ข้อ 51
เวลาเสนอราคา e-bidding (ระยะที่ 5)3 ชั่วโมง เลือกช่วง 9.00–12.00 หรือ 13.00–16.00 น. · ไม่มีการขายเอกสารว 125 (2566)
ประกาศราคากลางและรายละเอียดการคำนวณเมื่อวงเงินเกิน 500,000 บาทว 132 (2561)
หลักประกันการเสนอราคาเมื่อวงเงินเกิน 5,000,000 บาท · ยื่นเป็นไฟล์ PDF ในวันเสนอราคาREG ข้อ 166
หลักประกันสัญญา5% ของวงเงิน/ราคาที่จ้าง (งานสำคัญพิเศษกำหนดสูงกว่าได้ แต่ไม่เกิน 10%)REG ข้อ 167 · ข้อ 168
อุทธรณ์ผลการจัดซื้อจัดจ้างผู้ยื่นข้อเสนอยื่นใน 7 วันทำการนับแต่วันประกาศผล · หน่วยงานวินิจฉัยใน 7 วันทำการ · ไม่เห็นด้วยส่งคณะกรรมการอุทธรณ์ใน 3 วันทำการ · คณะกรรมการพิจารณา 30 วัน ขยายได้ 2 ครั้ง ครั้งละ 15 วันACT ม.117 · ม.118 · ม.119
ลงนามในสัญญากรณีทั่วไปให้รอพ้นระยะอุทธรณ์และไม่มีผู้อุทธรณ์ หรือได้รับแจ้งจากคณะกรรมการพิจารณาอุทธรณ์ให้ดำเนินการต่อได้ ตาม ม.66 วรรคสองและข้อ 161; ต้องแยก ผู้ยื่นเพียงรายเดียวและผ่านการพิจารณา ซึ่งได้รับเลือกเป็นคู่สัญญาแล้ว ออกจาก ยื่นหลายรายแต่ผ่านเพียงรายเดียว กรณีแรกใช้ข้อยกเว้นตาม ว 453 ลงวันที่ 28 พฤศจิกายน 2560 ไม่ต้องรอพ้นระยะอุทธรณ์ ส่วนกรณีหลังยังมีผู้ยื่นรายอื่นที่อาจใช้สิทธิอุทธรณ์ จึงไม่ใช้ข้อยกเว้นรายเดียวโดยอัตโนมัติACT ม.66 · REG ข้อ 161 · ว 453
ผู้ชนะไม่มาทำสัญญาในเวลาที่กำหนดถือเป็นการทิ้งงานACT ม.109
ค่าปรับในสัญญา0.01–0.20% ต่อวัน ของราคาพัสดุที่ยังไม่ได้รับมอบ · งานที่ต้องการผลสำเร็จทั้งหมดพร้อมกัน 0.01–0.10% ของราคางาน แต่ไม่ต่ำกว่าวันละ 100 บาท · สาธารณูปโภคที่กระทบการจราจร 0.25%REG ข้อ 162
แจ้งเรียกค่าปรับภายใน 7 วันทำการ นับถัดจากวันครบกำหนดส่งมอบ · และบอกสงวนสิทธิ์การปรับขณะรับมอบREG ข้อ 181
ขยายเวลา / งดหรือลดค่าปรับการงดหรือลดค่าปรับหรือขยายเวลา ต้องพิจารณาเหตุและจำนวนวันที่เกิดขึ้นจริงตาม ม.102/ข้อ 182 ได้แก่ ความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงาน เหตุสุดวิสัย พฤติการณ์ที่คู่สัญญาไม่ต้องรับผิดตามกฎหมาย หรือเหตุอื่นตามกฎกระทรวง โดยทั่วไปให้แจ้งภายใน 15 วันนับถัดจากวันที่เหตุสิ้นสุด หรือตามที่กฎกระทรวงกำหนด; ยกเว้นกรณีความผิดหรือความบกพร่องของหน่วยงานที่มีหลักฐานชัดแจ้ง หรือหน่วยงานทราบดีอยู่แล้วตั้งแต่ต้น ไม่ควรปฏิเสธเพียงเพราะไม่ได้แจ้งภายในกำหนด ทั้งนี้ยังต้องพิจารณาข้อเท็จจริงและผู้มีอำนาจอนุมัติACT ม.102 · REG ข้อ 182
ผู้ควบคุมงาน / กรรมการตรวจรับ (งานก่อสร้าง)ผู้ควบคุมงานตรวจงาน ณ สถานที่ ทุกวัน สั่งหยุดงานได้ · กรรมการตรวจรับตรวจรายงานผู้ควบคุมงาน ทุกสัปดาห์REG ข้อ 177 · ข้อ 178 · ข้อ 176
ป้ายแสดงรายละเอียดงานก่อสร้างงานตั้งแต่ 1 ล้านบาท · ป้ายเล็กไม่ต่ำกว่า 1.20×2.40 ม. ป้ายใหญ่ 2.40×3.60 ม. · ใส่ QR Code จากระบบ e-GP (มีผล 3 พ.ย. 2568)ว 231 (2556) · ว 692 (2568)
เผยแพร่สาระสำคัญของสัญญาหลังลงนาม ในระบบ e-GP และเว็บไซต์หน่วยงาน (รวมการแก้ไขสัญญา)ACT ม.98
สำเนาสัญญาส่ง สตง. และกรมสรรพากรสัญญามูลค่าตั้งแต่ 1 ล้านบาท ภายใน 30 วัน · ทำใน e-GP แล้วกรมบัญชีกลางส่งให้ ไม่ต้องส่งเองREG ข้อ 164 · ว 49 (2562)
คืนหลักประกันสัญญาโดยเร็ว อย่างช้าไม่เกิน 15 วัน นับถัดจากวันที่คู่สัญญาพ้นจากข้อผูกพันREG ข้อ 170
ค่า K (สัญญาแบบปรับราคาได้)ต้องเขียนเงื่อนไขค่า K ไว้ในประกาศ เอกสารเชิญชวน และสัญญา · ผู้รับจ้างยื่นคำขอภายใน 90 วันนับแต่วันรับเงินงวดสุดท้ายว 110 (2561) · คู่มือค่า K
ประเมินผู้ประกอบการงานก่อสร้าง (ฉ.3/2569)เกณฑ์ประเมิน: ค่าปรับเกิน 10% / ถูกบอกเลิกสัญญา / งานไม่ได้มาตรฐานจนเกิดความเสียหาย · คะแนนความเสียหายสะสมถึงเกณฑ์ → ระงับการยื่นข้อเสนอ 30–720 วัน ตามบัญชีแนบท้ายREG ข้อ 190/3 · ข้อ 190/7
โครงการความโปร่งใสในการก่อสร้างภาครัฐ (CoST)แจ้งข้อมูลโครงการก่อสร้างภายใน 15 วันทำการ นับแต่วันได้รับความเห็นชอบวงเงินงบประมาณ (อปท. โครงการตั้งแต่ 5 ล้านบาท)ว 615
จ้างช่วงงานก่อสร้างเอา "งานหลัก" ไปให้รายอื่นทำ = จ้างช่วง ต้องได้รับอนุญาต · "งานรอง" ไม่ต้อง (บัญชีงานหลัก/งานรองแนบท้าย ว 546)ว 546 (2569)
ค่าปรับจะเกินร้อยละ 10พิจารณาบอกเลิก; ผ่อนปรนได้เท่าที่จำเป็นโดยหัวหน้าหน่วยงาน เมื่อคู่สัญญายินยอมเสียค่าปรับโดยไม่มีเงื่อนไขใด ๆ ทั้งสิ้น การยืนยันทำต่ออย่างเดียวไม่ครบเงื่อนไขข้อ 183

ตัวเลขข้างต้นเป็นค่าตามตัวบท ณ วันจัดทำ (8 ก.ย. 2569) ก่อนใช้จริงให้เปิดข้อที่ลิงก์ไว้เพื่อยืนยันกับฉบับที่ใช้บังคับ ณ วันดำเนินการ

ถามต่อได้ทันที — ระบบตอบจากตัวบทพร้อมเลขข้อ

คำถามเหล่านี้ระบบ "ผู้ช่วยระเบียบพัสดุ" ตอบได้และแสดงเอกสารต้นฉบับให้เปิดดูใต้คำตอบ ลองพิมพ์ตามนี้ได้เลย

จ้างก่อสร้าง 8 ล้านบาท ต้องเผยแพร่ประกาศกี่วันทำการ และต้องรับฟังความเห็นร่างประกาศไหม
ผู้รับจ้างส่งงานช้า 20 วัน ค่าปรับคิดอย่างไร ต้องสงวนสิทธิ์อย่างไร
ค่าปรับสะสมเกินร้อยละ 10 แล้ว จะบอกเลิกสัญญาต้องทำอย่างไร
คะแนนความเสียหายสะสม 35 คะแนน ผู้ประกอบการถูกระงับยื่นข้อเสนอกี่วัน
เปิดผู้ช่วยระเบียบพัสดุ

ที่มา (เปิดจากคลัง KM ได้ทันที): ระเบียบกระทรวงการคลังว่าด้วยการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 (ฉบับรวมแก้ไขถึงฉบับที่ 3 พ.ศ. 2569) · พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 · ประกาศคณะกรรมการนโยบายฯ เรื่อง แบบสัญญา · คู่มือการตรวจสอบเงินชดเชยค่างานก่อสร้าง (ค่า K) · พ.ร.บ.ว่าด้วยความผิดเกี่ยวกับการเสนอราคาต่อหน่วยงานของรัฐ พ.ศ. 2542 — เป็นแนวทางอ่านประกอบตัวบท ก่อนดำเนินการจริงให้เปิดตัวบทฉบับที่ใช้บังคับ ณ วันดำเนินการ